• mobilne podlasie24
  • e-mail
  • SMS
  • Radio
R E K L A M A



POWIAT SIEDLECKI

drukuj Prześlij znajomemu zgłoś błąd archiwum Cofnij
util util util
foto

Masowa mogiła powstańcza w Iganiach pod Siedlcami
2016-03-03 09:14:51 Artykuł czytany 1610 razy


8 lutego podpisana została karta zabytku nieruchomego dla zabytków niewpisanych do rejestru zabytków dla „Mogiły Powstańców poległych w Bitwie pod Iganiami w 1831 r.” Domniemane miejsce, gdzie po zwycięskiej bitwie z czasów Powstania Listopadowego pochowano ok. 400 polskich żołnierzy jest już chronione prawem i czeka na potwierdzenie poprzez badania inwazyjne, czyli archeologiczne. Losy tego miejsca nie są jednak przesądzone i nadal pozostaje nieoznakowanym kawałkiem ziemi, nielegalnym wyrobiskiem piasku, zarośniętym wzniesieniem, gdzie łatwiej odnaleźć współczesne śmieci niż jakiekolwiek upamiętnienie wydarzeń z krwawych walk sprzed ponad 185 lat.


Moskal wypchnięty bagnetami ze wsi

Bitwa pod Iganiami rozegrała się 10 kwietnia 1831 r. Jej przebieg moglibyśmy dziś doskonale obserwować spoglądając na Iganie z terenu, na którym znajduje się bar McDonald’s. Tego dnia wojska polskie pod dowództwem gen. Ignacego Prądzyńskiego starły się z armią rosyjską dowodzoną przez gen. Grigorija Rosena. Teren walk objął zwłaszcza dzisiejszą wieś Iganie Stare i Iganie Nowe, okolice traktu Warszawa-Terespol i dawny most i bród na rzece Muchawce. Początkowo wojsko polskie ostrzeliwane było skutecznie przez artylerię wroga, a doświadczeni w wojnie rosyjsko-tureckiej jegrzy wyparli ze wsi 8 pułk piechoty. Kontratakujący Prądzyński odrzucił żołnierzy carskich zaciętą walką na bagnety. Kiedy Rosjanie zdali sobie sprawę z niemożliwości utrzymania pozycji rzucili się do miejsca przeprawy przez rzekę w stronę Siedlec. Rozpoczął się wyścig do mostu. Jedynie część Rosjan zdołała przejść na drugi brzeg, reszta pozbawiona możliwości odwrotu złożyła broń. Straty rosyjskie wyniosły ok. 5 tys. ludzi w zabitych, rannych i jeńcach. Polacy stracili ok. 400 żołnierzy. Niestety, gen. Skrzynecki nie kontynuował natarcia pomimo próśb gen. Prądzyńskiego i zwycięstwo Polaków nie zostało przypieczętowana pełnym dobiciem wroga i zajęciem strategicznych Siedlec z magazynami żywności, amunicji i broni.



Gdzie pochowano naszych?


Mówimy o wzniesieniu po południowej stronie traktu brzeskiego w Iganiach Nowych, przy parkingu, przed rondem. Tadeusz Moniewski w książce „Siedlce. Przewodnik po mieście i powiecie” z 1929 r., pisał że „Na miejscu, gdzie ongiś w czasie pamiętnych bojów listopadowych toczyła się walka pod Iganiami, wzniesiono skromny krzyż pamiątkowy. Krzyż ten zarówno z tego powodu, jak też ze względu na to, że w czasach niewoli był dla siedlczan miejscem pielgrzymek w czasie konspiracyjnie święconych uroczystości patriotycznych, stał się prawdziwą pamiątką historyczną”. Miejsce pamięci funkcjonowało więc już w czasie zaborów. Wiadomo, że 10 kwietnia 1922 r. na wzgórzu postawiono brzozowy krzyż z tablicą: „Pamięci poległych bohaterów z korpusu Generała Ignacego Prądzyńskiego w zwycięskiej bitwie pod Iganiami w dniu 10-tym kwietnia 1831 r. z Rosjanami”. Szkic miejsca zawarty w albumie „Pomniki bojowników o niepodległość 1794-1863” z 1929 r. zawiera fotografię krzyża i informację, że postawiony on został na mogile powstańczej. W 1931 r. wybudowano nieopodal pomnik upamiętniający bitwę, który stoi tam do dzisiaj. Do czasów drugiej wojny brzozowy krzyż powstańczy stał nadal, widoczny m.in. na zdjęciu zamieszczonym na okładce „Tygodnika Ilustrowanego” nr 38 z 1931 r., gdzie widać w tle krzyż względem pomnika, co pozwoliło dzisiaj na precyzyjne zlokalizowanie miejsca. W wykazie grobów i pomników z czasów Powstania Listopadowego z 1939 r. znajdujących się w Archiwum Państwowym w Lublinie także zamieszczono informację o brzozowym krzyżu w Iganiach. Do upowszechnienia wiedzy historycznej na temat domniemanej mogiły przyczyniał się przez lata przede wszystkim dr Rafał Dmowski z Instytutu Historii i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach.

Brawo dla konserwatora zabytków!


Już w 2013 r. Stowarzyszenie „Nasze Iganie” powiadomiło wojewodę mazowieckiego o lokalizacji mogiły prosząc o badania archeologiczne (te jednak leżały po stronie kompetencji konserwatora zabytków). Niestety, do końca 2015 r. do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków Delegatura w Siedlcach nie wpłynęło żadne pismo w tej sprawie… 2 grudnia 2015 r. zrobił to w końcu Michał Krasuski, młody pasjonat historii z okolic Siedlec. - Uznałem, że należy jak najszybciej poinformować konserwatora zabytków o mogile w Iganiach, by objąć to miejsce prawną ochroną – mówi młody poszukiwacz. - Reakcja była bardzo szybka i profesjonalna. Dzisiaj miejsce to jest już zabytkiem i czeka - miejmy nadzieję - na badania archeologiczne – dodał.

Teren jednak znajduje się na gruntach prywatnych i aby wykonać archeologiczne badania sondażowe mogące potwierdzić lokalizację mogiły należy uzyskać pozwolenie właścicielskie. Tym samym, nie wiadomo na dzisiaj kiedy i czy badania w ogóle się odbędą. Co kryje wzniesienie/kopiec przy trakcie brzeskim? - Doświadczenie badań archeologicznych przeprowadzanych w ostatnich latach na terenie Polski pokazuje, ze miejsca krzyży po bitewnych i przekaz ustny okolicznych mieszkańców o znajdującej się mogile idą w parze. Przykładem jest choćby mogiła z 1831 r. pod Sokołdą. Jednak czy na pewno będzie to zbiorowy grób tylko polskich żołnierzy? W tym przypadku spojrzałbym na znane już wyniki badań archeologicznych z Reduty Ordona w Warszawie gdzie szeregowych, zarówno Polaków jak i Rosjan grzebano w zbiorowych mogiłach. Prawdopodobnym jest zatem, że i w tym przypadku oraz innych miejsc bitew Powstania Listopadowego jest podobnie – mówi Marcin Zdrojewski, autor broszury „Iganie. 177. rocznica bitwy” - Z wielu opracowań książkowych i potwierdzeń archeologicznych wynika, że nikt nie przenosił poległych w boju na duże odległości. Zatem mogił tych należy spodziewać się zawsze w najbliższej okolicy pola bitwy. Jedyne na co warto zwrócić uwagę to fakt, że w zbiorowych mogiłach nie ma oficerów. Zarówno rosyjskich jak i polskich grzebano osobno, czego dowodem jest choćby przykład Igań, gdzie znajduje się samotny grób kapitana Hipolita Stokowskiego – dodaje Zdrojewski. Zdaniem części ekspertów, szczątki powinny pozostać na miejscu (bez ekshumacji), zadokumentowane archeologicznie i upamiętnione tam, gdzie spoczywały przez lata.



Robert Wit Wyrostkiewicz z
mieszkanką Igań. W tle wzniesienie,
prawdopodobna
mogiła żołnierzy polskich.

Autor tekstu - Robert Wit Wyrostkiewicz jest  dziennikarzem, poszukiwaczem, redaktorem naczelnym serwisu Archeolog.pl, założycielem Muzeum Wojny i Pokoju oraz prezesem Mazowieckiego Stowarzyszenia Historycznego „Exploratorzy.pl


DJ
wykop
Nasi reporterzy są do państwa dyspozycji:

Adam Białczak
tel. 500 187 558
a.bialczak@radiopodlasie.pl
|
|
|
Monika Jabłkowska
tel. 512 111 737
jablkowska.m@radiopodlasie.pl
|
|
|
Andrzej Ilczuk
tel. 502 173 757
andrzej.ilczuk@radiopodlasie.pl
|
|
|
Kamil Skorupski
tel. 504 838 118
skorupski@radiopodlasie.pl

Komentarze

  • Joanna
    2016-03-04 11:09:29

    arrow

    Nasza, polska, historia jest warta upamiętnienia. Oby więcej takich inicjatyw.

Odśwież obrazek.

Publikowane komentarze sa prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Portal nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Zgodnie z orzeczeniem NSA, redakcja portalu podlasie24.pl, zastrzega sobie prawo udostępnienia IP użytkownika sieci, na żądanie osoby pokrzywdzonej.




foto

XII Integracyjne Sokołowskie Spotkania Muzyczno-Taneczne...
2016-09-24 07:41:09 Kategoria:

15 września odbyły się „XII Integracyjne Sokołowskie Spotkania Muzyczno-Taneczne”, które są ważnym i cyklicznym wydarzeniem w życiu Środowiskowego Domu Samopomocy...

więcej »
foto

Startuje Siedlecka Karta Sportowa
2016-09-13 14:37:12 Kategoria: Wybierz kategorie

Wakacje się skończyły, a Ty nie masz pomysłu na aktywne spędzanie czasu w naszym mieście? Mamy dla Ciebie świetną wiadomość! Startujemy z Siedlecką Kartą...

więcej »

Siedlce

w lewoPaźdzernik 2016w prawo
Pon Wt Śr Czw Pią So Nd
1

KRAJ, 01.10

36. Ogólnopolska Pielgrzymka Prawników na Jasną Górę

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 01.10 11:00

Rozbiegany Franek – III edycja

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 01.10 18:00

KPS zaczyna sezon!

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 01.10 19:00

Siedlce: Profilaktyka i sztuka na koncercie w MOK

więcej »
2

MIASTO SIEDLCE, 02.10

Rodzinna Niedziela w Teatrze ze spektaklem "Selfie z Alicją w Krainie Czarów"

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 02.10 15:00

Pogoń podejmie Stomil

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 02.10 16:00

Siatkarki Ósemki rozpoczynają sezon

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 02.10 19:30

Mecz Ekstraligi rugby w Siedlcach

więcej »
3

KRAJ, 03.10 12:30

Minister Mariusz Błaszczak otworzy 5 posterunków Policji na Mazowszu

więcej »
4 5

MIASTO SIEDLCE, 05.10

Siedlce: Warsztaty Bezpieczny Maluch - naucz się udzielać pierwszej pomocy swojemu dziecku

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 05.10 11:00

Kulinarne podróże

więcej »
6

MIASTO SIEDLCE, 06.10 19:00

„Przedmurze chrześcijaństwa – misja dziejowa Polski”

więcej »
7

MIASTO SIEDLCE, 07.10 19:00

GITARIADA 2016

więcej »
8

MIASTO SIEDLCE, 08.10

PTTK organizuje kurs na przewodników wycieczek

więcej »
9

MIASTO SIEDLCE, 09.10 15:00

Mecz Pogoni na żywo w Polsacie Sport

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 09.10 17:00

Tutaj Mieszkam – piosenki Wojciecha Młynarskiego

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 09.10 18:00

Koncert zespołu Nie śpijcie! Nie!

więcej »
10 11 12

MIASTO SIEDLCE, 12.10 10:00

XVI Edycja Koncertu Integracyjnego „Ten Sam Świat”

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 12.10 11:00

Uroczysta Inauguracja Roku Akademickiego z Wojciechem Gąssowskim

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 12.10 12:00

Wykład Katarzyny Bosackiej w Zbuczynie

więcej »
13 14 15

MIASTO SIEDLCE, 15.10

Siedlecki Bieg Prawie Górski

więcej »
16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31

Kondolencje

Najnowsze Informacje