KRAJ

drukuj Prześlij znajomemu zgłoś błąd archiwum Cofnij
util util util
foto

Biskupi: potrzeba służby małżeństwu i rodzinie oraz osobom w związkach niesakramentalnych
2018-06-11 07:32:55 Artykuł czytany 585 razy


Konferencja Episkopatu Polski na 379. Zebraniu plenarnym w dniu 8 czerwca przyjęła „Wytyczne pastoralne do adhortacji Amoris Laetitia”. Biskupi podkreślają potrzebę służby narzeczonym, małżonkom i rodzinom oraz osobom żyjącym w związkach nieregularnych wedle proponowanych przez papieża Franciszka kryteriów duszpasterskich jakimi są: przyjęcie, towarzyszenie, rozeznawanie i integracja. Dokument nie podejmuje kwestii komunii świętej dla osób żyjących w związkach niesakramentalnych.


„Z należną uwagą i staraniem przyjmujemy posynodalną adhortację apostolską papieża Franciszka „Amoris laetitia”, która jest wyrazem jego zatroskania o zdrową kondycję miłości małżeńskiej w rodzinie” – piszą polscy biskupi.

Dokument składa się z czterech części. W pierwszej są ukazane zasadnicze akcenty nauczania papieża Franciszka w kontekście poprzednich papieży. „Wśród wcześniejszych dokumentów programowych należy wymienić Humanae vitae Pawła VI, 101, Reconcilliatio et poenitentia, Veritatis splendor Jana Pawła II oraz Deus caritas esti Sacramentum caritatisBenedykta XVI” – czytamy w dokumencie.
W drugim rozdziale zatytułowanym „Radość miłości w małżeństwie i rodzinie”, biskupi przypominają m. in. bogate doświadczenia Kościoła w Polsce w duszpasterstwie narzeczonych, małżonków i rodzin. Wyjaśniają także kryteria duszpasterskie papieża Franciszka jakimi są: przyjęcie, towarzyszenie, rozeznawanie i integracja.

Trzeci rozdział dokumentu wskazuje nowe impulsy w posłudze duszpasterskiej narzeczonych, małżonków oraz osób, które znalazły się w sytuacjach trudnych i nieregularnych.„W duszpasterstwie narzeczonych trzeba pomóc młodym ludziom w odkryciu wartości i bogactwa małżeństwa. Trzeba przypomnieć o znaczeniu cnót, zwłaszcza czystości, która jest warunkiem autentycznego rozwoju oblubieńczej miłości” – czytamy w dokumencie.

Biskupi przypominają, że „pełne miłości spojrzenie i wsparcie należy okazać osobom, które zostały opuszczone lub opuściły współmałżonka, ale obecnie podejmują starania, aby do sakramentalnego współmałżonka powrócić, trwając w miłości, wierności i modlitwie”. Wyjaśniają, że „zrozumienie należy też okazywać wiernym, którzy po rozpadzie małżeństwa sakramentalnego zawarły nowy związek, ze względu na istniejącą przeszkodę poprzedniego węzła małżeńskiego jedynie cywilny, ale starają się prowadzić życie chrześcijańskie, w wierze wychowując swoje dzieci, a spragnione pełnego uczestnictwa w sakramencie Eucharystii podejmują decyzję życia w relacji bratersko-siostrzanej”.

Czwarty rozdział jest zatytułowany „Wezwanie do pastoralnego rozeznania i logika integracji w świetle VIII rozdziału Amoris laetitia”. Biskupi wskazują, iż papież Franciszek zwraca uwagę na „niezliczoną różnorodność sytuacji” w jakich znajdują się osoby, które rozwiodły się i zawarły ponowny związek cywilny. W trosce o ich dobro duchowe konieczne jest rzetelne rozeznanie ich sytuacji, biorąc pod uwagę fakt, że stopień odpowiedzialności nie jest taki sam za każdym razem. „Papież Franciszek mówi – jest to jeden z centralnych aspektów Amoris laetitia – o potrzebie odniesienia normy ogólnej do konkretnych osób i ich szczegółowych sytuacji. W ten sposób rozwija myśl Jana Pawła II, który wskazywał na potrzebę uwzględnienia złożoności sytuacji wiernych rozwiedzionych, żyjących w nowych związkach cywilnych (por. FC 84 §2)” – czytamy w dokumencie.

Biskupi podkreślają, że rozeznawania konkretnych sytuacji „powinno najpierw prowadzić do udzielenia na drodze kościelnego procesu sądowego odpowiedzi na pytanie, czy można stwierdzić nieważność pierwszego związku małżeńskiego”. Jednak „w sytuacji, gdy prawomocnym wyrokiem orzeczone zostanie, iż nieważność nie może zostać stwierdzona, należy kontynuować rozeznanie o charakterze duszpasterskim”. Biskupi dodają, że „podjęte rozeznanie może prowadzić do różnych, coraz głębszych form integracji ze wspólnotą kościelną. Powinno ono mieć formę indywidualnego i konsekwentnego, długotrwałego kierownictwa duchowego”. Ponadto biskupi podkreślają, że „kierownik duchowy powinien mieć przede wszystkim to na względzie, aby pomóc zainteresowanej osobie, w jej trudnej i skomplikowanej sytuacji, postępować na drodze wiary we wspólnocie Kościoła”.

Na zakończenie biskupi piszą, że konieczne jest wypracowanie nowego Dyrektorium Duszpasterstwa Rodzin dla Kościoła w Polsce. „W oparciu o nie można będzie przygotować diecezjalne, względnie metropolitalne instrukcje wykonawcze oraz powołać do życia ośrodki służby małżeństwu i rodzinie. Równocześnie należy wypracować program i określić kształt przygotowania księży do podejmowania drogi towarzyszenia wiernym i rozeznawania ich konkretnych sytuacji. Pasterską posługę musimy naznaczyć bliskością, spojrzeniem pełnym szacunku i współczucia, które jednocześnie leczą, wyzwalają i zachęcają do dojrzewania w życiu chrześcijańskim” – wskazują biskupi.

BP KEP

Publikujemy cały dokument:
KONFERENCJA EPISKOPATU POLSKI
WYTYCZNE PASTORALNE DO ADHORTACJI AMORIS LAETITIA

Wstęp

Sakrament małżeństwa oraz bliższe i bezpośrednie przygotowanie do tej formy wspólnotowego życia były zawsze i nadal pozostają w centrum działań pasterzy Kościoła. Dlatego z należną uwagą i staraniem przyjmujemy posynodalną adhortację apostolską papieża Franciszka Amoris laetitia, która jest wyrazem jego zatroskania o zdrową kondycję miłości małżeńskiej w rodzinie. Odkrywamy w niej inspirującą aktualizację „Ewangelii rodziny” [1], którą Kościół stale głosi i stara się realizować.

Adhortacja jest niewątpliwie owocem refleksji dwóch Synodów poświęconych rodzinie oraz wzmożonej w tym czasie modlitwy całego Kościoła w intencji małżonków i rodzin, a także nadzwyczajnego Jubileuszu Miłosierdzia w 2015 roku. Papież wskazuje w niej te obszary duszpasterstwa narzeczonych, małżeństw i rodzin, które wymagają głębszej refleksji oraz czułej i miłosiernej troski duszpasterzy (Misericordiae Vultus 10 [2]).

Minione dwa lata od ukazania się Amoris laetitiaoraz dyskusja, którą ona zapoczątkowała, pozwoliły nam na nowo dostrzec bogactwo działań Kościoła w Polsce, wspierających narzeczonych, małżonków i rodziny. Równocześnie uświadomiły nam konieczność i pilną potrzebę jeszcze większego zaangażowania się w szeroko rozumiane duszpasterstwo narzeczonych i rodzin, nierzadko dotkniętych kryzysem wiary i miłości. W tej perspektywie papieskie wezwanie do kształtowania ewangelicznych postaw jest światłem na drodze chrześcijańskiego wzrostu, a konkretne jego wskazania stanowią cenną podpowiedź dla duszpasterskich wysiłków i pomocowych działań.

W głosie papieża Franciszka uznajemy ojcowskie wezwanie do „duszpasterskiego i misyjnego nawrócenia” (Evangelii Gaudium 25). Ten apel o pastoralny zwrot wyrasta z jego troski o każdego człowieka (por. MV 4), w czym wyraźnie nawiązuje do św. Jana Pawła II, dla którego „człowiek jest pierwszą drogą, po której winien kroczyć Kościół w wypełnianiu swojego posłannictwa” (Redemptor Hominis 14). Mając tego świadomość jesteśmy przekonani, że interpretacja i praktyczna aplikacja założeń Amoris laetitiaprzyczyni się do podjęcia wielu inicjatyw na rzecz wzrostu, umocnienia i rozwoju naszych rodzin, ich miłości i świętości [3].

1.    Zasadnicze akcenty nauczania papieża Franciszka

Przywołując myśl swego poprzednika Benedykta XVI, papież Franciszek podkreśla, że zmiany w Kościele należy przeprowadzać w duchu „hermeneutyki ciągłości” [4]. Pojęcie to nawiązuje do przekonania Jana XXIII, wyjaśniającego powody otwarcia Soboru Watykańskiego II kategorią „hermeneutyki reformy” [5]. Dzięki niej niezmienny depozyt wiary może być przekazywany w sposób pogłębiony, bardziej dojrzały i „odpowiadający potrzebom naszych czasów” [6], to znaczy dostosowany do danej epoki (por. EG 41). Istotne jest to, że hermeneutyka reformy nie zrywa z przeszłością, lecz zachowuje ciągłość nauki wiary, dokonując równocześnie koniecznej aktualizacji tej wiary.

Odczytana w tym duchu Amoris laetitianie tylko uwzględnia, ale nade wszystko dopełnia i aktualizuje wcześniejsze wypowiedzi Magisterium Kościoła na temat małżeństwa i rodziny. Wśród wcześniejszych dokumentów programowych należy wymienić Humanae vitaePawła VI, Familiaris consortio, Reconcilliatio et poenitentia, Veritatis splendorJana Pawła II oraz Deus caritas est i Sacramentum caritatisBenedykta XVI. Nie ulega więc wątpliwości, że papież Franciszek w adhortacji Amoris laetitiaw żaden sposób nie podważa nauczania swych Poprzedników. Wyraźnie uznaje konieczność istnienia w Kościele jedności doktryny i działania, która jednak nie wyklucza istnienia „różnych sposobów interpretowania pewnych aspektów nauczania lub niektórych wynikających z niego konsekwencji” (AL 3). Dlatego do dorobku synodalnych obrad poświęconych rodzinie, papież Franciszek dołącza inne rozważania ukierunkowujące refleksję i działania duszpasterskie w taki sposób, aby jednocześnie dawałyby tchnienie, bodziec i pomoc rodzinom w ich poświęceniu i w ich trudnościach (por. AL 4).
Wobec powyższego, duszpasterzy, osoby konsekrowane i wiernych świeckich zachęcamy do przyjęcia zawartego w Amoris laetitianauczania papieża Franciszka, który konsekwentnie realizuje dzieło odnowy Kościoła w duchu Chrystusowej Ewangelii. Podstawą jego refleksji jest słowo Boże i spojrzenie samego Jezusa na rodzinę. Aby opisać miłość w ewangelicznej i rzeczywistej perspektywie rozwija swą myśl na dwóch poziomach: kontempluje trynitarny ideał Miłości, rozważa pierwszeństwo i skuteczność łaski oraz miłości w życiu małżeńskim, a równocześnie uwzględnia stopniowalny i dynamiczny charakter ludzkiego doświadczenia miłości, jego historyczne uwarunkowania, trudności, a także niedoskonałe realizacje.
Trzeba uwzględnić szerszy kontekst nauczania papieskiego o małżeństwie i rodzinie i w związku z tym należy zaznaczyć, że:

– Papież Franciszek zaprasza cały Kościół do patrzenia na Boga i człowieka w duchu Ewangelii i do posługiwania się jej językiem.

– Kluczowymi słowami jego pontyfikatu są „czułość i bliskość” [7]. W miłości miłosiernej i współczującej (względem m.in. ubogich, migrantów, małżonków i innych członków rodzin) upatruje podstawowe kryterium weryfikujące wiarygodność Kościoła i jego działań.

– Papież apeluje o głoszenie Ewangelii w nowy sposób. Ma na myśli zaangażowanie wszystkich chrześcijan, celem dawania świadectwa o swojej wierze z jeszcze większym entuzjazmem i przekonaniem (por. MV 4). Przypomina, że Kościół jest wezwany do misyjnego wyjścia, aby „dotrzeć na wszystkie peryferia świata potrzebujące światła Ewangelii” (EG 20). W realizacji zadania nie może zabraknąć odnowionego dialogu pomiędzy duszpasterzami i wiernymi. Stąd nie można oczekiwać od papieskiego nauczania definitywnego lub wyczerpującego słowa na temat wszystkich spraw dotyczących Kościoła i świata. Nie powinno się też zastępować lokalnych episkopatów w rozeznaniu problemów wyłaniających się na ich terytoriach i stąd mowa papieża o potrzebie „decentralizacji” w Kościele (por. EG 16).

– Odpowiadając na sugestie ojców synodalnych, Franciszek wpisuje swoje orędzie o związku małżeńskim w bardziej realistyczną i stopniowalną drogę do świętości w Kościele. Zaprasza do dawania żywego i radosnego świadectwa obecności Chrystusa w sakramentalnym związku małżeńskim i domu rodzinnym.

– Papież podkreśla, że duszpasterskie i misyjne nawrócenie w promowaniu małżeństwa i rodziny nie może pomijać osób potrzebujących i żyjących w sytuacjach trudnych: „(…) Kościół musi zachować szczególną uwagę, aby zrozumieć, pocieszyć, włączyć, unikając narzucania im zestawu norm, jakby były ze skały, zyskując w ten sposób efekt, że czują się osądzone i porzucone przez tę Matkę, która jest powołana, by nieść im Boże miłosierdzie” (AL 49). Kościół „jest ojcowskim domem, gdzie jest miejsce dla każdego z jego niełatwym życiem” (EG 47). Takie traktowanie najbardziej delikatnych kwestii ludzkiej egzystencji „stawia nas raczej w kontekście rozeznania duszpasterskiego, pełnego miłości miłosiernej, która zawsze gotowa jest zrozumieć, przebaczyć, towarzyszyć, czekać, a przede wszystkim włączać” (AL 312).

2. „Radość miłości” w małżeństwie i rodzinie

Papież w pierwszym zdaniu adhortacji stwierdza, że „radość miłości (amoris laetitia) przeżywana w rodzinach jest także radością Kościoła”. By jej w małżeństwach i rodzinach nie brakowało, Kościół rozwija stosowne duszpasterstwo, ale też powinien ciągle podnosić jego jakość, uwzględniając w swej posłudze nowe uwarunkowania życia i potrzeby małżonków i rodzin.

a. Bogate doświadczenie duszpasterstwa narzeczonych, małżonków i rodzin Kościoła w Polsce
Przygotowanie wiernych do sakramentu małżeństwa oraz towarzyszenie małżonkom i rodzinom na drodze do świętości są od dziesięcioleci ważnym polem działalności Kościoła w Polsce. Wyrazem tej troski były m.in. powstające już od lat pięćdziesiątych dwudziestego wieku różnego rodzaju instrukcje o przygotowaniu do małżeństwa i życia rodzinnego, wskazania II Synodu Plenarnego (1991–1999) zawarte w dokumencie pt. „W trosce o rodzinę” oraz Dyrektorium Duszpasterstwa Rodzin (1.05.2003), a także poradnie rodzinne. Tematyka narzeczeńsko–małżeńsko–rodzinna jest obecna w formacji znanych ruchów i stowarzyszeń kościelnych. Wyliczone dokumenty i inicjatywy były najczęściej odpowiedzią Kościoła w Polsce na przemiany społeczno-moralne zachodzące w społeczeństwie [8]. Podejmowały zazwyczaj nauczanie kolejnych papieży i Magisterium Kościoła.

b. Kryteria duszpasterskie papieża Franciszka

Ojciec święty wyraża przekonanie, że „wspólnota ewangelizacyjna przez dzieła i gesty wkracza w codzienne życie innych, skraca dystans, uniża się aż do upokorzenia, jeśli to konieczne, i przyjmuje ludzkie życie, dotykając cierpiącego ciała Chrystusa w ludzie” (EG 24). Z kolei miłość pasterska – czerpiąc inspirację od Jezusa Chrystusa, Dobrego Pasterza (por. Łk 15, 4-7; J 10, 11-18)  – jest gotowa do wyjścia na spotkanie każdego człowieka, szczególnie tego, który oddalił się od wspólnoty eklezjalnej. Dlatego papież Franciszek mówi o czterech postawach, które powinny charakteryzować każdą działalność Kościoła: przyjąć, towarzyszyć, rozeznawać i integrować (por. AL 291nn)[9].

– Przyjęcie (por. J 3, 1-21) – wynika z podstawowego prawa, które mieszka w sercu każdego człowieka, gdy patrzy on szczerymi oczami na swojego brata, którego spotyka na drodze życia (MV 2) i pragnie jego dobra(MV 9). „Misją Kościoła jest głoszenie miłosierdzia Boga, bijącego serca Ewangelii, aby w ten sposób dotrzeć do serca i umysłu każdego człowieka. Oblubienica Chrystusa-Kościół przyswaja sobie postawę Syna Bożego, który wszystkim wychodzi naprzeciw, nie pomijając nikogo” (AL 309, MV 12). Wszystko w działaniu duszpasterskim Kościoła powinno być przepojone czułością, z którą kieruje się do wiernych; w tym, co głosi i o czym daje świadectwo światu, nie może nigdy brakować miłosierdzia (AL 310). Kapłaństwo zaś, powtarzając za św. Augustynem, jest „amoris officium– urzędem dobrego pasterza, który ofiaruje swoje życie za owce” (SC 23).

„Pasterze proponujący wiernym pełny ideał Ewangelii i nauczanie Kościoła, muszą im także pomagać w przyjęciu logiki współczucia dla słabych i unikania prześladowania lub osądów zbyt surowych czy niecierpliwych. Ewangelia wzywa nas, byśmy nie osądzali i nie potępiali (por. Mt 7,1; Łk 6,37). Jezus »oczekuje, abyśmy zrezygnowali z poszukiwania osobistych lub wspólnotowych środków ochronnych, pozwalających nam zachować dystans w stosunku do istoty ludzkiej udręki, tak abyśmy rzeczywiście chcieli wejść w kontakt z konkretnym życiem innych i poznali moc czułości«” (AL 308).

– Towarzyszenie – dobrze obrazuje zachowanie Jezusa w stosunku do uczniów na drodze do Emaus (por. Łk 24, 13-35). Domaga się przybliżenia do drugiego i kroczenia razem. Zdaniem papieża, „nie pomniejszając wartości ewangelicznego ideału, należy z miłosierdziem i cierpliwością towarzyszyć możliwym etapom wzrastania osób formujących się dzień po dniu” (EG 44), „czyniąc miejsce dla miłosierdzia Pana, zachęcającego nas do czynienia możliwego dobra” (AL 308). Takie posługiwanie wiernym prowadzi do rozwoju duszpasterstwa więzi. Wskutek tego także wspólnota wiernych staje się gotowa, by towarzyszyć człowiekowi we wszystkich jego doświadczeniach, także tych dotkliwych, nierzadko długotrwałych (por. EG 24).

– Rozeznawanie [10] – odnosi się najpierw do misji Kościoła rozumianej w kategorii posługi pastoralnego, ewangelicznego i duchowego badania przed Bogiem dróg życia (EG 33, 50, 154). Nie wyklucza „wkładu wiedzy ludzkiej, egzystencjalnej, psychologicznej, socjologicznej czy moralnej. Jednak je przekracza. Nie wystarczają też pełne mądrości zasady Kościoła. (…) rozeznanie jest łaską. Chociaż obejmuje rozum i roztropność, to je przewyższa, bo chodzi w nim o dostrzeżenie tajemnicy jedynego i niepowtarzalnego planu, jaki Bóg ma dla każdego, i który realizuje się w najróżniejszych kontekstach i ograniczeniach. Stawką jest nie tylko dobrobyt doczesny, czy satysfakcja z czynienia czegoś pożytecznego, a nawet chęć posiadania spokojnego sumienia. Stawką jest sens mojego życia wobec Ojca” (Gaudete et Exsultate170). Jako takie, rozeznawanie zakłada pokorę i wielkoduszność oraz „wychowywanie siebie do cierpliwości Boga i Jego czasów, które nigdy nie są naszymi” (GE 174). Stanowi „narzędzie walki do lepszego podążania za Panem. Jest nam potrzebne zawsze: abyśmy byli zdolni do rozpoznawania czasów Boga i Jego łaski, abyśmy nie marnowali natchnień Pana, aby nie odrzucać Jego zachęty do rozwoju” (GE 169); ma kierować wszystkich wiernych, którzy o to proszą, do uświadomienia sobie swojej sytuacji przed Bogiem (AL 300), ma pomóc w znalezieniu możliwych dróg odpowiedzenia Bogu i w ich rozwoju pośród ograniczeń (por. AL 303, 305). W realizacji trudnego dzieła towarzyszenia i rozeznawania bardzo pomocne jest prawo stopniowości, na które zwrócił uwagę św. Jan Paweł II w Familiaris consortio. Prawo to zakłada, że człowiek „poznaje, miłuje i czyni dobro moralne, odpowiednio do etapów swego rozwoju” (FC 34, AL 295). Franciszek uzupełnia myśl stwierdzeniem Katechizmu Kościoła Katolickiego o warunkach pod jakimi poczytalność i odpowiedzialność mogą zostać zmniejszone, czy wręcz zniesione [11].

Mówi również o okolicznościach zmniejszających odpowiedzialność moralną [12].  „Z tego powodu negatywny osąd odnośnie do sytuacji obiektywnej nie oznacza orzeczenia o odpowiedzialności lub winie danej osoby” (AL 302).

– Integracja(z samym sobą i ze wspólnotą Kościoła) – jest celem duszpasterskiego rozeznawania i towarzyszenia każdemu człowiekowi, niezależnie od jego życiowej sytuacji. U podstaw jest logika włączania do wspólnoty, dzięki której wierni nie tylko odkrywają przynależność do Kościoła, ale radośnie i owocnie tego doświadczają (por. AL 299). W całych dziejach Kościoła – zauważa Franciszek – spotykamy dwie logiki: usuwanie na margines i dzieło włączania. „Drogą Kościoła, począwszy od Soboru Jerozolimskiego, jest zawsze droga Jezusa: droga miłosierdzia i integracji” (AL 296). „Uświęcenie zaś jest drogą wspólnotową, którą należy pokonywać we dwoje. (…) Życie lub praca z innymi jest niewątpliwie drogą duchowego rozwoju” (GE 141). Chodzi o duchowe dojrzewanie i wzrost miłości, które są najlepszą przeciwwagą dla zła (por. GE 163).

3. Nowe impulsy duszpasterskie

W świetle powyższych kryteriów duszpasterskich Franciszka – odnoszonych do małżeństwa i rodziny oraz uświęcenia na tej drodze wspólnotowego życia – rysują się nowe impulsy w posłudze duszpasterskiej narzeczonych, małżonków oraz osób, które znalazły się w sytuacjach trudnych i nieregularnych.

– W duszpasterstwie narzeczonych trzeba pomóc młodym ludziom w odkryciu wartości i bogactwa małżeństwa. Trzeba przypomnieć o znaczeniu cnót, zwłaszcza czystości, która jest warunkiem autentycznego rozwoju oblubieńczej miłości. Zarówno przygotowanie bliższe, jak i towarzyszenie bezpośrednie powinny przekonać narzeczonych, aby nie postrzegali pobrania się jako końca drogi i aby podjęli małżeństwo jako powołanie, które wymaga stanowczej i realistycznej decyzji, aby wspólnie przejść przez wszystkie próby i trudne chwile (por. AL 211). „Priorytetowo należy potraktować – wraz z odnowionym przepowiadaniem kerygmy – te treści, które przekazywane w sposób atrakcyjny i przyjazny pomogą im zaangażować się w proces trwający całe życie z wielkodusznością i wolnością. Jest to rodzaj »inicjacji« do sakramentu małżeństwa, który zapewni im niezbędne elementy, aby mogli go przyjąć z najlepszą dyspozycją i rozpocząć życie rodzinne z pewną solidnością” (AL 207). Każdy Kościół lokalny winien rozeznać, która z form bezpośredniego przygotowania do małżeństwa jest najlepsza i zadbać o formację, która nie zniechęci młodych do sakramentu.

– Duszpasterstwo małżonków musi mieć przede wszystkim na uwadze to, że małżeństwo nie stanowi rzeczywistości dokonanej i skończonej. Papież przypomina: „Związek jest realny, jest nieodwołalny, został potwierdzony i uświęcony przez sakrament małżeństwa. Małżonkowie jednak, jednocząc się, stają się twórcami własnej historii i twórcami projektu, który trzeba rozwijać razem. Spojrzenie skierowane jest ku przyszłości, którą trzeba budować dzień po dniu z pomocą Bożej łaski i właśnie dlatego nie wymaga się od małżonka, aby był doskonały. Musimy odłożyć na bok złudzenia i zaakceptować go takim, jakim jest: niedoskonałym, wezwanym do rozwoju, w drodze” (AL 218). Zadaniem duszpasterzy jest ukazywanie każdego małżeństwa jako „historii zbawienia”, która wychodzi niejednokrotnie od tego co kruche, a dzięki Bożemu darowi stopniowo przekształca się w związek coraz bardziej solidny i piękny (por. AL 221). Szczególnie w pierwszych latach budowania wspólnoty małżeńskiej bardzo pomocne są towarzyszenie i obecność doświadczonych małżonków, członków ruchów, stowarzyszeń, a także przygotowanych doradców (por. AL 229).

– W duszpasterstwie osób, które znalazły się w sytuacjach trudnych (np. śmierć współmałżonka) i nieregularnych, duszpasterze i ich współpracownicy winni nade wszystko oferować wiernym światło wiary oraz współczującą i delikatną obecność (por. AL 253–258). Pełne miłości spojrzenie i wsparcie należy okazać osobom, które zostały opuszczone lub opuściły współmałżonka, ale obecnie podejmują starania, aby do sakramentalnego współmałżonka powrócić, trwając w miłości, wierności i modlitwie – odwołując się do łaski sakramentu (AL 241–242). Zrozumienie należy też okazywać wiernym, którzy po rozpadzie małżeństwa sakramentalnego zawarły nowy związek, ze względu na istniejącą przeszkodę poprzedniego węzła małżeńskiego jedynie cywilny, ale starają się prowadzić życie chrześcijańskie, w wierze wychowując swoje dzieci, a spragnione pełnego uczestnictwa w sakramencie Eucharystii podejmują decyzję życia w relacji bratersko-siostrzanej.

Ojciec święty szczególnie uwrażliwia na to, „by podejść duszpastersko do osób, które zawarły małżeństwo cywilne, rozwiedzionych żyjących w nowych związkach lub które jedynie mieszkają razem” (AL 297). Powołując się na ojców synodalnych zachęca, aby osoby ochrzczone, które się rozwiodły i zawarły ponowny związek cywilny, były bardziej włączane we wspólnoty chrześcijańskie na różne możliwe sposoby, zważając jednak na to, aby nie powodować zgorszenia. „Oni nie tylko nie muszą czuć się ekskomunikowani, ale mogą żyć i rozwijać się jako żywe członki Kościoła, odczuwając, że jest on matką, która ich zawsze przyjmuje, troszczy się o nich z miłością i wspiera ich na drodze życia i Ewangelii” (AL 299). Apeluje, aby osoby te z ufnością podchodziły do rozmowy ze swoimi duszpasterzami oraz odpowiednio przygotowanymi osobami świeckimi. Nie zawsze wprawdzie znajdą u nich potwierdzenie swoich własnych idei i pragnień, ale na pewno otrzymają światło, które pozwoli im lepiej zrozumieć osobistą sytuację i właściwie odkrywać drogę osobistego dojrzewania.

Papież zaprasza też duszpasterzy do słuchania wiernych z miłością, spokojem i szczerym pragnieniem, aby „dojść do sedna dramatu osób i zrozumieć ich punkt widzenia, aby im pomóc żyć lepiej i rozpoznać swoje miejsce w Kościele” (AL 312).

4. Wezwanie   do pastoralnego rozeznania i logika integracji w świetle VIII rozdziału Amoris laetitia
Papież zwraca uwagę na „niezliczoną różnorodność sytuacji” osób, które rozwiodły się i zawarły ponowny związek cywilny. W trosce o ich dobro duchowe konieczne jest rzetelne rozeznanie ich sytuacji, biorąc pod uwagę fakt, że stopień odpowiedzialności nie jest taki sam za każdym razem. Trzeba zawsze brać pod uwagę aplikację normy ogólnej do określonego przypadku. Papież Franciszek mówi – jest to jeden z centralnych aspektów Amoris laetitia– o potrzebie odniesienia normy ogólnej do konkretnych osób i ich szczegółowych sytuacji. W ten sposób rozwija myśl Jana Pawła II, który wskazywał na potrzebę uwzględnienia złożoności sytuacji wiernych rozwiedzionych, żyjących w nowych związkach cywilnych (por. FC 84 §2).

Papież Franciszek zaznacza, że duszpasterskie towarzyszenie osobom będącym na drodze rozeznania musi odbywać się „zgodnie z nauczaniem Kościoła i wytycznymi biskupa” (AL 300). W procesie tym nie może zabraknąć przeprowadzenia rachunku sumienia, obiektywnej analizy sytuacji dzieci i opuszczonego współmałżonka, prób i możliwości pojednania, uwzględnienia konsekwencji nowej relacji wobec pozostałej rodziny i lokalnej wspólnoty wiernych (por. AL 300). Działania te są szczególnie ważne w życiu osób stojących w obliczu konieczności podjęcia skomplikowanych decyzji duchowych. Chodzi o właściwą ocenę i rozważny wybór. Rozeznawanie jako dynamiczny proces zawsze powinno być otwarte na nowe etapy rozwoju i nowe decyzje podjęte w sumieniu, a pozwalające na zrealizowanie ideału w pełniejszy sposób (por. AL 303).

Mając na uwadze złożoność sytuacji duszpasterskiej wiernych związanych węzłem małżeńskim i nie mogących z tego powodu – pomimo ogromnego pragnienia – zawrzeć małżeństwa sakramentalnego z osobą, z którą pozostają w związku pozasakramentalnym, należałoby rozważyć w poszczególnych przypadkach możliwość wnikliwego rozeznania ich sytuacji. To rozeznanie powinno najpierw prowadzić do udzielenia na drodze kościelnego procesu sądowego odpowiedzi na pytanie, czy można stwierdzić nieważność pierwszego związku małżeńskiego.

W sytuacji, gdy prawomocnym wyrokiem orzeczone zostanie, iż nieważność nie może zostać stwierdzona, należy kontynuować rozeznanie o charakterze duszpasterskim. To rozeznanie jako niełatwe i niezwykle odpowiedzialne zadanie wymaga solidnego przygotowania duszpasterzy. Trzeba bowiem rozeznać, czy osoby żyjące w nieuregulowanych związkach zachowują wierność, poświęcają się dla dzieci, angażują się w życiu chrześcijańskim, świadome są nieprawidłowości swego związku i życia w grzechu, pragnęłyby zmienić sytuację, w której się znajdują, lecz nie mogą tego uczynić bez zaciągnięcia kolejnej winy (np. kwestia odpowiedzialności za wychowanie dzieci, por. AL 298).

Podjęte rozeznanie może prowadzić do różnych, coraz głębszych form integracji ze wspólnotą kościelną. Powinno ono mieć formę indywidualnego i konsekwentnego, długotrwałego kierownictwa duchowego. Podjęcie odpowiedniej decyzji – wspólnie przez kierownika duchowego i zainteresowaną osobę powinno być owocem procesu rozeznania, a nie jednego czy nawet kilku powierzchownych spotkań. Wymaga ono także konsultacji z kompetentnym duszpasterzem posługującym przy sądzie biskupim lub w diecezjalnym ośrodku duszpasterstwa rodzin. Przy tym kierownik duchowy powinien mieć przede wszystkim to na względzie, aby pomóc zainteresowanej osobie, w jej trudnej i skomplikowanej sytuacji, postępować na drodze wiary we wspólnocie Kościoła.

Zakończenie

Stoją przed nami zadania wynikające z aktualnej sytuacji oraz kondycji małżeństw, rodzin i młodego pokolenia, nierzadko dotkniętych kryzysem wiary. Papieżowi Franciszkowi zawdzięczamy jasne wskazanie i określenie tych zadań, cenne impulsy, a także ukierunkowanie działań pastoralnych i zachętę do pogłębionej refleksji nad kształtem duszpasterstwa rodzin, bardziej dostosowanego do aktualnych potrzeb i wyzwań.

Z całą pewnością trzeba będzie wypracować nowe Dyrektorium Duszpasterstwa Rodzin dla Kościoła w Polsce. W oparciu o nie można będzie przygotować diecezjalne, względnie metropolitalne instrukcje wykonawcze oraz powołać do życia ośrodki służby małżeństwu i rodzinie. Równocześnie należy wypracować program i określić kształt przygotowania księży do podejmowania drogi towarzyszenia wiernym i rozeznawania ich konkretnych sytuacji. Pasterską posługę musimy naznaczyć bliskością, spojrzeniem pełnym szacunku i współczucia, które jednocześnie leczą, wyzwalają i zachęcają do dojrzewania w życiu chrześcijańskim (por. EG 169). Potrzebujemy ćwiczyć się w umiejętności słuchania, aby cierpliwie i wytrwale rozbudzać pragnienie chrześcijańskiego ideału i znajdywać drogi prowadzące do prawdziwego wzrostu i dojrzałości (por. EG 171).

Do tego typu formacji należy też zachęcić osoby konsekrowane i wiernych świeckich. Potrzebujemy bowiem wielu współpracowników, mężczyzn i kobiet, którzy podejmując trud słuchania i towarzyszenia narzeczonym i małżonkom będą wspierać duszpasterskie działania.

 [1] Wyrażenie „Wyrażenie „Ewangelia rodziny” przywołuje Instrumentum laborisSynodu o rodzinie. Por. Le sfide pastorali sulla famiglia nel contesto dell’evangelizzazione. Instrumentum laboris, 20.

[2] MV 10: „(…) Wszystko w działaniu duszpasterskim Kościoła powinno być przepojone czułością, z którą kieruje się do wiernych; w tym, co głosi i o czym daje świadectwo światu, nie może nigdy brakować miłosierdzia. Wiarygodność Kościoła potwierdza się na drodze miłości miłosiernej i współczującej. (…) Z jednej strony pokusa żądania tylko i zawsze sprawiedliwości sprawiła, że zapomnieliśmy, iż jest to tylko pierwszy krok, konieczny i nieodzowny, ale Kościół potrzebuje sięgać wyżej, aby osiągnąć cel bardziej wzniosły i bardziej znaczący. Z drugiej strony, ze smutkiem obserwujemy, że doświadczenie przebaczenia w naszej kulturze staje się coraz rzadsze. (…) Nadszedł znowu dla Kościoła czas, aby z radością głosić przebaczenie. To jest czas powrotu do tego, co istotne, aby poczuć odpowiedzialność za słabości i trudności naszych braci. Przebaczenie to siła, która budzi do nowego życia i dodaje odwagi, aby patrzeć w przyszłość z nadzieją”.

[3] Additum ad epistulam Region Pastoral Buenos Aires, Criterios básicos para la aplicación del capitulo VIII de Amoris laetitia, w: AAS 10(2016), t. 108, s. 1072–1074.

[4] Franciszek, Dominique Wolton, Otwieranie drzwi, Kraków 2018, s. 325.

[5] Jan XXIII, Przemówienie podczas uroczystego otwarcia Soboru Watykańskiego II (11 października 1962), w: AAS 54 (1962), s. 788.

[6] „Sobór, według Papieża Jana XXIII, miał na celu »przekazanie czystej i nieskażonej nauki katolickiej bez łagodzenia jej bądź przeinaczania« i starał się, aby »ta pewna i niezmienna nauka, która musi być wiernie respektowana, została pogłębiona i przedstawiona w sposób odpowiadający potrzebom naszych czasów«”, w: Kongregacja Nauki Wiary, Wskazania duszpasterskie na Rok Wiary,  Tarnów 2012, s. 26.
[7] „Bliskość jest czymś więcej niż nazwą konkretnej cnoty, jest to postawa obejmująca całą osobę, jej sposób nawiązywania więzi, bycia jednocześnie w sobie i wrażliwymi na innych… Kiedy ludzie mówią o jakimś księdzu, że »jest blisko« zwykle podkreślają dwie rzeczy: pierwsza – że jest »zawsze« (w przeciwieństwie do takiego, którego »nigdy nie ma«, mówią: »wiem, ojcze, że jesteś bardzo zajęty…«). Druga – że umie znaleźć słowo dla każdego. Ludzie mówią: »Rozmawia ze wszystkimi – z wielkimi, małymi, biednymi, z niewierzącymi… Księża bliscy, którzy są, którzy rozmawiają ze wszystkimi… Księża wędrowni«”. Franciszek, Pan postanowił być kimś bliskim. Homilia wygłoszona podczas Mszy krzyżma29.03.2018, cyt. za: http://w2.vatican.va/content/francesco/fr/homilies/2018/documents/papafrancesco_20180329_omelia-crisma.html.

[8] Przykładem może być ustawa z dnia 27 kwietnia 1956 r. o warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, w konsekwencji której zaczęły powstawać Katolickie Poradnie Rodzinne.

[9] Franciszek mówi także o „czterech kryteriach”: Papież Franciszek Dominique Wolton, Otwieranie…, dz. cyt., s. 339.

[10] Pojęcie „rozeznawania” – 50 razy użyte w adhortacji Amoris laetitia– jest kluczowe dla uchwycenia jej przesłania. Por. GE 166–175.

[11] KKK 1735: Poczytalność i odpowiedzialność za działanie mogą zostać zmniejszone, a nawet zniesione, na skutek niewiedzy, nieuwagi, przymusu, strachu, przyzwyczajeń, nieopanowanych uczuć oraz innych czynników psychicznych lub społecznych.

[12] KKK 2352: Okoliczności, które zmniejszają odpowiedzialność moralną to niedojrzałość uczuciowa, nabyte nawyki, stany lękowe lub inne czynniki psychiczne czy społeczne.


DJ
wykop

Komentarze

  • Marianna
    2018-06-11 13:25:12

    arrow

    Trudne mamy czasy dla małżeństwo i rodziny. Kapłanów też coraz mniej.

Odśwież obrazek.

Publikowane komentarze sa prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Portal nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Redakcja zastrzega sobie prawo do usuwania komentarzy obraźliwych lub zawierających wulgaryzmy.




Co, gdzie, kiedy

w lewoCzerwiec 2018w prawo
Pon Wt Śr Czw Pią So Nd
1

KRAJ, 01.06

W czerwcu zmienia się rozkład jazdy pociągów KM

więcej »

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 01.06

Wizyta Pary Prezydenckiej w Białej Podlaskiej

więcej »

KRAJ, 01.06

W Dzień Dziecka najmłodsi pasażerowie będą mogli bezpłatnie podróżować pociągami PKP Intercity

więcej »

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 01.06

Od piątku Dni Białej Podlaskiej. Sprawdź wszystkie atrakcje!

więcej »

KRAJ, 01.06

1 czerwca nabożeństwa przebłagalne za grzech aborcji

więcej »

LUBARTÓW, 01.06

Wernisaż malarstwa Oleny Horhol

więcej »

ŁUKÓW, 01.06 10:00

Łuków: Gra Miejska z okazji Dnia Dziecka

więcej »

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 01.06 12:00

Margaret i Krzysztof Cugowski na Dniach Białej Podlaskiej

więcej »

POWIAT BIALSKI, 01.06 12:30

Dzień Dziecka w Janowie Podlaskim

więcej »

ŁUKÓW, 01.06 14:00

Dzień Dziecka w Kinie Łuków

więcej »

RADZYŃ, 01.06 16:00

Trwa nabór zgłoszeń do baśniowego pokazu mody w Radzyniu Podlaskim

więcej »
2

DROHICZYN, 02.06

XIII Zlot Wojowników Słowian, Bałtów i Wikingów

więcej »

KRAJ, 02.06

W czerwcu zmienia się rozkład jazdy pociągów KM

więcej »

MIŃSK MAZ., 02.06

VII Rajd Pojazdów Zabytkowych po Ziemi Mińskiej

więcej »

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 02.06

Od piątku Dni Białej Podlaskiej. Sprawdź wszystkie atrakcje!

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 02.06

Dawna opozycja z PRL spotka się w Siedlcach

więcej »

SOKOŁÓW, 02.06

Z rodziną dla Niepodległej - festyn Caritas w Sokołowie Podlaskim

więcej »

POWIAT BIALSKI, 02.06

Terespol: Diecezjalny Dzień Odnowy

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 02.06 16:00

Przegląd Akordeonistów Amatorów

więcej »

KRAJ, 02.06 17:00

Lech Dokowicz o współczesnych zagrożeniach duchowych dla młodzieży

więcej »

SIEMIATYCZE, 02.06 18:00

Biało-Czerwona Siemiatycka Dycha

więcej »

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 02.06 19:00

Margaret i Krzysztof Cugowski na Dniach Białej Podlaskiej

więcej »
3

MIASTO SIEDLCE, 03.06

Festiwal "Z ułańską fantazją" w Siedlcach

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 03.06

Piknik Wędkarski nad siedleckim zalewem

więcej »

ŁUKÓW, 03.06

Gminny Dzień Dziecka w Staninie

więcej »

DROHICZYN, 03.06

XIII Zlot Wojowników Słowian, Bałtów i Wikingów

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 03.06

Sztafeta 105-lecia. Zgłoś drużynę!

więcej »

ŁUKÓW, 03.06 10:00

ŁOK: giełda kolekcjonerów

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 03.06 11:00

Mistrzowie Polski i Świata w Zbuczynie

więcej »

POWIAT BIALSKI, 03.06 12:00

Parafia neounicka w Kostomłotach przygotowuje się do odpustu

więcej »

WĘGRÓW, 03.06 12:00

Zaproszenie na IV Festyn Rodzin Zastępczych

więcej »

GARWOLIN, 03.06 12:00

Górzno: jubileusz strażackiej jednostki

więcej »

ŁUKÓW, 03.06 14:00

Łuków: niedziela dla najmłodszych

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 03.06 14:00

Borki Siedleckie: Turniej Sołectw

więcej »

POWIAT BIALSKI, 03.06 15:00

Dzień Dziecka w Terespolu

więcej »

ŁUKÓW, 03.06 15:00

Dzień Dziecka w Łukowie

więcej »

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 03.06 16:00

Margaret i Krzysztof Cugowski na Dniach Białej Podlaskiej

więcej »

POWIAT BIALSKI, 03.06 17:00

Piękni i Młodzi na festynie rodzinnym w Kobylanach

więcej »
4

MIASTO SIEDLCE, 04.06 19:00

Festiwal Pianistyczny Młodych Talentów

więcej »
5

Rolnicy, 05.06

Zaproszenie na seminaria nt. użytków zielonych

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 05.06

NoveKino Siedlce zaprasza na „Filmowe Rekolekcje”

więcej »

RADZYŃ, 05.06 10:00

Sesja absolutoryjna Rady Gminy Ulan-Majorat

więcej »

PARCZEW, 05.06 17:00

Dębowa Kłoda: Wkrótce spotkanie dotyczące solarów

więcej »
6

MIASTO SIEDLCE, 06.06

Po raz IV wyruszy pielgrzymka nartorolkarzy z Siedlec na Jasną Górę

więcej »

Rolnicy, 06.06

Zaproszenie na seminaria nt. użytków zielonych

więcej »

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 06.06

Wiara w biznesie

więcej »

LUBARTÓW, 06.06 10:00

VIII Plenerowy Przegląd Teatralny nad jeziorem Firlej

więcej »

LUBARTÓW, 06.06 10:00

VIII Plenerowy Przegląd Teatralny nad jeziorem Firlej

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 06.06 11:00

Podsumowanie Artystyczne Roku Siedleckiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku

więcej »
7

POWIAT SIEDLECKI, 07.06 10:00

Zbuczyn: II Międzygminny Przegląd Piosenki Anglojęzycznej Around The Music

więcej »

200 lat Diec. Siedleckiej, 07.06 11:00

Jubileusz Diecezji Siedleckiej /PROGRAM UROCZYSTOŚCI/

więcej »

RADZYŃ, 07.06 19:00

Radzyń w rytmie Michaela Jacksona

więcej »

POWIAT BIALSKI, 07.06 20:00

Koncert - Spragnieni Boga i Niepodległości - transmisja na żywo

więcej »
8

200 lat Diec. Siedleckiej, 08.06

Jubileusz Diecezji Siedleckiej /PROGRAM UROCZYSTOŚCI/

więcej »

RADZYŃ, 08.06

Zwiedzaj Radzyń z dokumentem w dłoni

więcej »

RADZYŃ, 08.06 19:00

Podróż w przeszłość podczas III Radzyńskiej Nocy Bibliotek

więcej »
9

Kierowcy, 09.06

Będą sprawdzać m.in. trzeźwość kierowców

więcej »

ŁUKÓW, 09.06

Stoczek Łukowski: Piknik Modelarski

więcej »

RADZYŃ, 09.06

I Międzynarodowe Konfrontacje Taneczne w Radzyniu z charytatywnym akcentem

więcej »

DROHICZYN, 09.06 10:00

Diecezjalny Dzień Wspólnoty Wspólnot z Janem Pawłem II „Jesteśmy napełnieni Duchem Świętym”

więcej »

SIEMIATYCZE, 09.06 10:00

III Podlaski Motocyklowy Rajd Papieski

więcej »

200 lat Diec. Siedleckiej, 09.06 10:30

Jubileusz Diecezji Siedleckiej /PROGRAM UROCZYSTOŚCI/

więcej »

POWIAT BIALSKI, 09.06 10:30

Kodeń: Spotkanie modlitewne osób urodzonych w 1962 i 1963 roku

więcej »

ŁUKÓW, 09.06 11:00

Noc Bibliotek w Łukowie

więcej »

ŁUKÓW, 09.06 12:00

Łuków: Kreatywne Kobiety zapraszają

więcej »

ŁUKÓW, 09.06 16:00

Łuków: „Kropelki Rosy” dla rodziców

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 09.06 18:00

Noc Bibliotek w Miejsko-Gminnej Bibliotece Publicznej w Mordach

więcej »

GARWOLIN, 09.06 18:00

Obertasy i wywijasy w Miętnem

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 09.06 19:00

Noc Bibliotek ze Zbigniewem Herbertem

więcej »

RADZYŃ, 09.06 21:00

Podróż w przeszłość podczas III Radzyńskiej Nocy Bibliotek

więcej »
10

MIĘDZYRZEC, 10.06

Koncert organowy w Międzyrzecu Podlaskim

więcej »

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 10.06

VII Rodzinny Piknik Biegowy w Białej Podlaskiej

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 10.06

XXIII Międzynarodowy Plener Fotograficzny „Podlaski Przełom Bugu 2018”

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 10.06

JAZDA POD PRĄD - na byle czym, aby elektrycznym

więcej »

POWIAT BIALSKI, 10.06

Sportowe igrzyska w Zalesiu

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 10.06

Marsz dla Życia i Rodziny w Siedlcach

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 10.06

Podlaski Rajd Papieski

więcej »

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 10.06

KONCERT JUBILEUSZOWY W BIAŁEJ PODLASKIEJ

więcej »

ŁUKÓW, 10.06

Stoczek Łukowski: Piknik Modelarski

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 10.06

II Przegląd Zespołów i Grup Śpiewaczych Białki 2018 „Na polską nutę”

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 10.06 11:00

Mrowisko 2018

więcej »

ŁOSICE, 10.06 12:00

Uroczystości odpustowe w parafii w Huszlewie

więcej »

ŁUKÓW, 10.06 12:00

Gminny Festyn Rodzinny w Dębowicy

więcej »

DROHICZYN, 10.06 12:00

Rekonstrukcja historyczna nad Bugiem

więcej »

ŁUKÓW, 10.06 14:00

Łuków: „Postaw na rodzinę”

więcej »

KRAJ, 10.06 15:00

31. rocznica Beatyfikacji Błogosławionej Karoliny Kózkówny

więcej »

RADZYŃ, 10.06 15:00

Spektakl dla dzieci „Warkocz królowej Wisełki” w Radzyńskim Ośrodku Kultury

więcej »

KRAJ, 10.06 15:00

31. rocznica Beatyfikacji Błogosławionej Karoliny Kózkówny

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 10.06 15:00

Koncert Laureatów XXIII Miejskiego Festiwalu Twórczości Dziecięcej i Młodzieżowej Siedlce 2018

więcej »

ŁUKÓW, 10.06 16:00

Przegląd Orkiestr Dętych w Łukowie

więcej »
11

MIASTO SIEDLCE, 11.06

Mateusz Damięcki będzie czytał „Przedwiośnie” w Siedlcach

więcej »

ŁUKÓW, 11.06

Powiat łukowski: spotkanie „Biznes Lubelskie” w Klimkach

więcej »

RADZYŃ, 11.06 18:00

Wkrótce promocja albumu o Radzyniu

więcej »
12

REGION, 12.06

Hajnówka: Spotkanie dotyczące przyszłości Puszczy Białowieskiej

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 12.06 18:00

W drodze do Niepodległej z piosenką, rysunkiem i poezją

więcej »
13

MIASTO SIEDLCE, 13.06

Pogoń gra o utrzymanie

więcej »

MIŃSK MAZ., 13.06

Prezydent Duda na święcie Żandarmerii Wojskowej w Mińsku Mazowieckim

więcej »

SOKOŁÓW, 13.06 18:00

Muzyczny świat Louisa Armstronga

więcej »
14

GARWOLIN, 14.06

Mazowiecki Festiwal Teatrów Amatorskich – finał w Garwolinie

więcej »

ŁUKÓW, 14.06 12:00

Łuków: sesja Rady Miasta

więcej »

PARCZEW, 14.06 12:00

Gmina Jabłoń: Dzielnicowy zaprasza na spotkanie

więcej »

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 14.06 17:00

Bialska Kolejka Wąskotorowa – spotkanie regionalne z dr. Rafałem Dmowskim

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 14.06 18:00

Letnie wirowanie – koncert ZPiT ZS „Chodowiacy”

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 14.06 18:00

Miłka Raulin na spotkaniu VITO exTrEAM

więcej »
15

MIASTO SIEDLCE, 15.06

Czytaj o Niepodległej z Siedlecką Książnicą

więcej »

WĘGRÓW, 15.06

Ostatnie pożegnanie „Basi z Podlasia”

więcej »

RADZYŃ, 15.06

ZSP w Radzyniu gospodarzem Zjazdu Rodziny Szkół im. Jana Pawła II

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 15.06

Rajd Rowerowy Przedsiębiorców

więcej »

WĘGRÓW, 15.06

Sympozjum Ekumeniczne i Ogólnopolska Konferencja Naukowa "Jedność w różnorodności"

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 15.06 10:00

Jutro targi pracy

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 15.06 16:00

Caritas: Zakład Aktywności Zawodowej ma już 10 lat

więcej »

POWIAT BIALSKI, 15.06 16:00

Jerycho Młodych w Pratulinie

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 15.06 19:00

Guitar Division - Beardy, Metafox i Vibrant

więcej »

ŁUKÓW, 15.06 19:00

ŁOK: Fabryka Piosenki zaprasza

więcej »
16

GARWOLIN, 16.06

To już w najbliższy weekend! Dni Garwolina i Powiatu Garwolińskiego

więcej »

POWIAT BIALSKI, 16.06

XIII Międzynarodowy Bieg Przyjaźni

więcej »

KRAJ, 16.06

11. moto pielgrzymka Wilno Ostra Brama 2018

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 16.06

BLACKTOP 2018

więcej »

KRAJ, 16.06

11. moto pielgrzymka Wilno Ostra Brama 2018

więcej »

SOKOŁÓW, 16.06

Jarmark na Starym Mieście

więcej »

ŁUKÓW, 16.06

Łuków: zostały ostatnie dni, aby zapisać się na rajd

więcej »

RADZYŃ, 16.06

ZSP w Radzyniu gospodarzem Zjazdu Rodziny Szkół im. Jana Pawła II

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 16.06

III PIKNIK RODZINNY W SP7

więcej »

ŁUKÓW, 16.06 10:00

Stoczek Łukowski: Sejmik Wiejskich Zespołów Teatralnych

więcej »

ŁUKÓW, 16.06 10:00

Łuków: już w sobotę rusza sezon na letniej pływalni

więcej »

GARWOLIN, 16.06 11:00

Garwolin: piknik literacki w parku

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 16.06 15:00

Kolorowy zawrót głowy. Luzik na lato

więcej »
17

SIEMIATYCZE, 17.06

„Marsz dla Życia i Rodziny” w niedzielę w Siemiatyczach

więcej »

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 17.06

Tydzień dla Jezusa w Białej Podlaskiej

więcej »

ŁUKÓW, 17.06

Jata Race w podłukowskiej Jacie

więcej »

DROHICZYN, 17.06

Drohiczyn na trasie rajdu rowerowego Szlakiem Wielkiego Gościńca Litewskiego

więcej »

ŁUKÓW, 17.06

Łuków: zostały ostatnie dni, aby zapisać się na rajd

więcej »

ŁUKÓW, 17.06

Gmina Adamów: widowisko „Listy z wojny”

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 17.06

Piknik rodzinny - Żelków Swoboda

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 17.06

Biegamy z siedlecką „czwórką”

więcej »

ŁUKÓW, 17.06

Festiwal Muzyki Organowej i Kameralnej w Łukowie. Koncert trzeci

więcej »

WĘGRÓW, 17.06

Zaproszenie na Galę Tańca

więcej »

SIEMIATYCZE, 17.06

Drugi „Marsz dla Życia i Rodziny” w Siemiatyczach

więcej »

BIELSK PODL., 17.06

Premiera teatralna w Kreatywnym Centrum Kultury w Bielsku Podlaskim

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 17.06

„Sobótkowe spotkania” w Kukawkach

więcej »

GARWOLIN, 17.06

To już w najbliższy weekend! Dni Garwolina i Powiatu Garwolińskiego

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 17.06 11:00

Festyn Rodzinny - Czwórka z plusem

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 17.06 11:30

Siedlce: Festyn Rodzinny przy parafii św. Teresy

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 17.06 12:00

Jagodne: Mistrzostwa Polski Dziennikarzy w Powożeniu /ZAPOWIEDŹ/

więcej »

ŁUKÓW, 17.06 12:00

Gmina Łuków: EKO-CZERWCÓWKA na rowerze

więcej »

GARWOLIN, 17.06 16:00

Teatr marionetkowy razy dwa! W niedzielę na Zarzeczu

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 17.06 16:00

Kolorowy zawrót głowy. Luzik na lato

więcej »
18 19

ŁUKÓW, 19.06 18:00

Msza Święta z Modlitwą o Uzdrowienie w Łukowie

więcej »
20

MIASTO SIEDLCE, 20.06

Seminarium nt. zatrudnienia socjalnego

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 20.06 11:00

Bardzo śmieszne piosenki – recital Katarzyny Żak dla słuchaczy SUTW

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 20.06 18:00

Podsumowanie Artystyczne Roku Zespołu Wokalnego Sweet Angels i Studia Piosenki Singers

więcej »

ŁUKÓW, 20.06 18:30

Zakończenie roku na łukowskim UTW

więcej »

ŁUKÓW, 20.06 20:00

ŁOK: „Polowanie na lisa”

więcej »
21

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 21.06 18:00

Biała Podlaska: Spotkanie z Elżbietą Pyrką

więcej »

ŁUKÓW, 21.06 19:00

ŁOK: zaproszenie na wystawę

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 21.06 20:00

Piosenka poetycka klasycznie – koncert zespołu Macieja Turkowskiego i Kwartetu Smyczkowego Aleksandria

więcej »
22

RADZYŃ, 22.06 18:30

Rekolekcje Małżeńskie z o. Knozem

więcej »
23

ŁUKÓW, 23.06

Orkiestra „ARTI SENTEMO” wystąpi w Łukowie

więcej »

SIEMIATYCZE, 23.06 - 24.06

23 i 24 czerwca XXVII Dni Mielnika

więcej »

ŁOSICE, 23.06

9. Biegiem przez Platerów... To już dziś!

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 23.06

Komnet-Media Cup 2018 coraz bliżej

więcej »

ŁUKÓW, 23.06

Turniej Tenisa Ziemnego w Łukowie

więcej »

GARWOLIN, 23.06

Bieg przełajowy i piknik patriotyczny w Trzciance

więcej »

ŁUKÓW, 23.06 - 24.06

Sportowy weekend w Łukowie

więcej »

ŁUKÓW, 23.06

Memoriał Antoniego Trybonia

więcej »

ŁOSICE, 23.06

74. rocznica Bitwy pod Jeziorami - zapowiedź

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 23.06 10:00

Koczowisko Ministranckie

więcej »

MIŃSK MAZ., 23.06 16:30

Zespół Białoruskiego Państwowego Uniwersytetu Kultury i Sztuki w Mińsku Mazowieckim

więcej »

WĘGRÓW, 23.06 16:30 - 24.06 00:00

120 lat OSP w Węgrowie

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 23.06 18:00

Wieczór Chwały w siedleckim amfiteatrze

więcej »
24

ŁUKÓW, 24.06

Memoriał Antoniego Trybonia

więcej »

DROHICZYN, 24.06

Sportowa niedziela w Mielniku nad Bugiem

więcej »

ŁOSICE, 24.06

74. rocznica Bitwy pod Jeziorami - zapowiedź

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 24.06

Komnet-Media Cup 2018 coraz bliżej

więcej »

RADZYŃ, 24.06

Piknik rodzinny - Naturalnie zdrowi!

więcej »

GARWOLIN, 24.06

Żelechów przygotowuje się na pielgrzymi szlak!

więcej »

ŁUKÓW, 24.06

Turniej Tenisa Ziemnego w Łukowie

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 24.06 10:00

XV Festyn - Krew dla Miasta i Powiatu

więcej »

SOKOŁÓW, 24.06 10:00

„Kosowskie Lato” ze Sławomirem

więcej »

PARCZEW, 24.06 10:00

Biała Niedziela w Jabłoniu

więcej »

SIEMIATYCZE, 24.06 11:00

Cztery Pory Muzyki – Lato

więcej »

ŁUKÓW, 24.06 11:00

Gmina Krzywda: powitanie wakacji i strefa kibica

więcej »

GARWOLIN, 24.06 11:30

„Rodzina przyszłością Ojczyzny - piknik rodzinny w hołdzie Niepodległej” w Sobieniach-Jeziorach

więcej »

POWIAT BIALSKI, 24.06 12:00

26. rocznica powstania Katolickiego Radia Podlasie

więcej »

MIĘDZYRZEC, 24.06 12:30

Rodzinny Piknik Przyrodniczo - Sportowy w Międzyrzecu Podlaskim

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 24.06 13:00

Krucjata Różańcowa za Ojczyznę

więcej »

RADZYŃ, 24.06 16:00

Piękni Prozaiczni - Mariusza Bobera

więcej »

SIEMIATYCZE, 24.06 16:30

Zaproszenie na spacer historyczny z księżną Anną

więcej »

MIŃSK MAZ., 24.06 16:30

Wianki w Mrozach

więcej »

DROHICZYN, 24.06 17:00

Noc Świętojańska w Drohiczynie

więcej »

RADZYŃ, 24.06 17:00

Radzyń: Pokażą „Historię zapisaną w kamieniu”

więcej »

MIŃSK MAZ., 24.06 17:30

22. Dzień patrona miasta Mińsk Mazowiecki

więcej »

WĘGRÓW, 24.06 19:00

Zespół MAZOWSZE wystąpi w Węgrowie

więcej »
25

MIASTO SIEDLCE, 25.06 12:00

Msza św. o beatyfikację Sługi Bożego Biskupa Ignacego Świrskiego

więcej »
26

MIASTO SIEDLCE, 26.06

Bezpieczeństwo danych firmowych w rzeczywistości RODO - konferencja w Siedlcach

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 26.06 13:00

Wakacyjne owocobranie z Duchem Świętym

więcej »
27 28 29 30

MIASTO SIEDLCE, 30.06 11:00

Zmiana terminu Water Slide

więcej »

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 30.06 14:30

II Bialski Bieg - Szpilki na trasie

więcej »

Najnowsze Informacje

foto

Wielkie otwarcie marketu budowlanego ANIBA w Węgrowie
2018-06-18 07:58:26 Kategoria:

23 czerwca w Węgrowie odbędzie się wielkie otwarcie marketu budowlanego ANIBA. Wydarzeniu będą towarzyszyć konkursy i atrakcje dla dzieci. Będzie można również wygrać...

więcej »
foto

Noc Świętojańska w Gródku nad Bugiem
2018-06-18 07:23:30 Kategoria:

Dyrekcja Obiektu Gródek nad Bugiem ma zaszczyt zaprosić na wydarzenie pn. NOC ŚWIĘTOJAŃSKA. Uroczystość odbędzie się 24 czerwca w godz. 11.00 – 24.00 na terenie...

więcej »