KRAJ

drukuj Prześlij znajomemu zgłoś błąd archiwum Cofnij
util util util
foto

Święta jak dawniej!
2021-12-21 06:08:00 Artykuł czytany 208 razy


Mazowsze to wyjątkowy region, pełen różnorodnych tradycji i zwyczajów świątecznych. Najwięcej z nich dotyczy Wigilii, która uważana była za wyjątkowy, a do tego magiczny dzień. Co robić, aby przeżyć ten czas, tak jak nasi przodkowie? Kilka wskazówek poniżej.






Udekorowany dom

Od XIX w. w każdym polskim domu musiała być choinka, a na niej liczne ozdoby, ale tylko własnoręcznie wykonane! Gotowe były wręcz bojkotowane. Ozdoby wykonywano z bibuły, słomy czy papieru. Dawniej domy na Mazowszu zdobiły też wieszane pod sufitem światy lub podłaźniczki.

W adwent na roraty

Poza umyciem wszystkich okien i wysprzątaniem każdego kąta, obowiązkiem w czasie adwentu był udział w roratach. To ważny, duchowy wymiar przygotowania się do świąt.

Siano i snopy zboża na pamiątkę


Wiele mazowieckich domów pamięta czasy, kiedy w Wigilię wnoszono do domów całe wiązki siana, które rozrzucano na stół i pod ławę. Snopki ustawiane w kątach symbolizowały grotę betlejemską i miały przynosić rodzinie szczęście w nadchodzącym roku.

Pobudka o świcie

Starsze pokolenia do dziś powtarzają, że to, co wydarzy się w Wigilię, decyduje o naszych losach. Upominają więc, by być zorganizowanym i nie leniuchować. Najmłodszych strofują, aby wstali rano i nie narażali się na kary, np. niewłaściwym zachowaniem. W myśl porzekadła „Jaka Wigilia, taki cały rok”.

Postna wigilia

Kotlety, barszczyk czy makowiec – o tych przysmakach nie mogło być mowy przez cały wigilijny dzień. Najwytrwalsi do dziś głodują o chlebie i wodzie, by wraz z pierwszą gwiazdką zasiąść do stołu pełnego bezmięsnych przysmaków. Dawniej w czasie całego adwentu nie urządzano też żadnych imprez ze skoczną muzyką.

Na stole królują ryby

Świeże ryby to podstawa wigilijnej kolacji. Dawniej pojawiały się one na stołach tylko wtedy, gdy w okolicy domostw były rzeki bądź stawy. W Warszawie natomiast dostęp do różnorodnych produktów był większy, gospodynie podawały więc swoim gościom okonie, szczupaki w szafranie, ciasta i bakalie. Wierzono, że obfitość wigilijnych potraw zapewni dobrobyt na cały rok.

12 postnych potraw na stole


Jedną z tradycji, która zachowała się do dziś jest zasada, że na wigilijnym stole powinno znaleźć się 12 potraw z produktów z pola, sadu, ogrodu, lasu i wody. Każdej z nich trzeba spróbować, aby cieszyć się powodzeniem w najbliższej przyszłości. To, co powinno znaleźć się na świątecznych stołach zależy od regionu. Np. w północnej części regionu - czerwony barszcz z uszkami, kluski z makiem, zupa owocowa z kluskami, pierogi z grzybami, grzyby obsmażane w cieście, grochu z kapustą czy śledzie podawane z kartoflami. Natomiast typowa dla Radomia jest bardzo gęsta zupa oparta na suszu owocowym i zaprawiana mlekiem, czyli pamuła.

Parzysta liczba gości

W dawnych mazowieckich dworach pilnowano, by przy stole wigilijnym zasiadała parzysta liczba gości. Wierzono, że nietrzymanie się tej zasady oznacza, że któryś z biesiadników nie doczeka kolejnych świąt…

Puste miejsce przy stole


W wielu domach nadal zostawia się jedno puste miejsce przy wigilijnym stole. Może z niego skorzystać zbłąkany wędrowiec. Dawniej na pusty talerzyk odkładano cząstki opłatka, dzieląc się nim w ten sposób z duszami bliskich zmarłych.

Łamanie się opłatkiem


Kolorowy opłatek przeznaczony jest dla zwierząt. Dawniej wierzono, że w ten jedyny wieczór mogą one przemówić do gospodarzy. Białym opłatkiem natomiast łamiemy się z bliskimi, składając życzenia przy wigilijnym stole.

Zmarli są z nami w Wigilię


Nasi przodkowie wierzyli, że w wigilijny wieczór wokół stołu gromadzą się bliscy zmarli. Trzeba więc uważać, by nie usiąść biednej duszyczce na kolanach. Stąd zwyczaj dmuchania na ławkę bądź krzesło przed usadowieniem się na nim. Gospodynie z tradycjami nigdy nie zabierały dań ze stołu tuż po kolacji. Wierzono, że dusze zmarłych, które odwiedzają domostwa mogą się nimi posilić.

W Wigilię bez długów


Do dziś w wielu domach pamięta się, że czas przed pierwszą gwiazdką jest też ostatnim dzwonkiem na rachunek sumienia i przypomnienie, czy na pewno oddaliśmy wszystkim pożyczone rzeczy. W przeciwnym razie dłużnikami będziemy również w kolejnym roku.

Słowa mają moc

Nasi przodkowie byli przekonani, że spełni się to, co wypowiedziane w Wigilię. Nie wolno było złorzeczyć nawet w myślach!

Obrzucanie owsem

Ta roślina sprzyjała nawiązywaniu kontaktów towarzyskich. Im więcej owsa było we włosach u panien, tym większe powodzenie miały u chłopców i szanse na zamążpójście w nadchodzącym roku. Zwyczaj obrzucania owsem był typowy dla Ziemi Radomskiej. Ludność wierzyła, że zostanie on poświęcony i posłuży do przyszłorocznych zasiewów.

Szczodrak w podarku

Boże Narodzenie to czas przepełniony serdecznością i radością. Przemiłym zwyczajem było wręczanie sobie podarków – małych ciasteczek zwanych szczodrakami.

Fot. D. Krześniak
wykop

Komentarze

Odśwież obrazek.

Publikowane komentarze sa prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Portal nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Redakcja zastrzega sobie prawo do usuwania komentarzy obraźliwych lub zawierających wulgaryzmy.




foto

Jakie są najczęstsze powikłania po przejściu COVID-19?
2022-01-21 13:41:38 Kategoria:

Ponad ćwierć miliarda osób na całym świecie zostało zakażonych wirusem SARS-CoV-2. Większość z nich wyzdrowiała. Nie dla wszystkich oznacza to powrót do pełnej...

więcej »
foto

Witamina D3 – jakie są objawy niedoboru?
2022-01-21 12:38:25 Kategoria:

Witamina D3 odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie człowieka. Już od pierwszych miesięcy życia należy dbać o jej prawidłowy poziom. Jest niezbędna dla prawidłowego...

więcej »
foto

Kwasy tłuszczowe omega-3 - najlepsze źródła w diecie
2022-01-21 12:29:28 Kategoria:

Zdrowe tłuszcze, a szczególnie kwasy tłuszczowe omega-3 są bardzo ważne w utrzymaniu prawidłowej pracy organizmu. Niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe muszą zostać...

więcej »
foto

OBYWATELSKA INICJATYWA UCHWAŁODAWCZA 2.0
2022-01-21 06:00:00 Kategoria:

Stowarzyszenie BONUM PUBLICUM zaprasza do udziału w projekcie pn. „OBYWATELSKA INICJATYWA UCHWAŁODAWCZA 2.0”.

więcej »
foto

Jakie zalety ma catering dietetyczny?
2022-01-19 10:14:36 Kategoria:

Catering dietetyczny Białystok polega na dostarczaniu przez wybraną firmę posiłków pod wskazany adres. Opcja ta cieszy się coraz większą popularnością, co wynika z...

więcej »
foto

Kartony fasonowe - czy kartony klapowe? Poradnik przed...
2022-01-18 07:11:58 Kategoria:

Wbrew pozorom, przygotowanie wysyłki potrafi być bardzo wymagające. Jednym z jej istotnych etapów jest wybór kartonu, w którym umieścisz wysyłane obiekty. Oferta...

więcej »
foto

Pamiętajcie o Magicznych Ogrodach!
2022-01-16 10:04:36 Kategoria:

Wyjątkowy, baśniowy ogród, leżący w turystycznym sercu Lubelszczyzny zaprasza gości od 29 kwietnia 2022 roku.

więcej »
- 101,7fm / 106,0 fm - ONAIR


Zapraszamy na audycje:

foto

Nowenna przed wspomnieniem bł. Męczenników Podlaskich...
2022-01-20 15:28:00 Kategoria:

14 stycznia w Pratulinie rozpoczęła się nowenna poprzedzająca wspomnienie bł. Męczenników Podlaskich przypadające 23 stycznia. Modlitwę codziennie transmituje...

więcej »


Co, gdzie, kiedy

w lewoStyczeń 2022w prawo
Pon Wt Śr Czw Pią So Nd
1 2

ŁUKÓW, 02.01

Łuków: Giełda Kolekcjonerów

więcej »
3 4 5 6

MIASTO SIEDLCE, 06.01

Wspólne kolędowanie w parafii św. Teresy od Dzieciątka Jezus

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 06.01

Orszak Trzech Króli przejdzie ulicami Siedlec

więcej »

ŁOSICE, 06.01

Orszak Trzech Króli w Huszlewie

więcej »

PARCZEW, 06.01

Parczewski Spacer Orszakowy

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 06.01

Koncert kolęd i pastorałek - Noel

więcej »

ŁUKÓW, 06.01

Orszak Trzech Króli w Łukowie

więcej »

SOKOŁÓW, 06.01

Orszak Trzech Króli w Sokołowie Podlaskim

więcej »

SIEMIATYCZE, 06.01 11:00

Siemiatycze zapraszają na Orszak Trzech Króli

więcej »
7 8

RADZYŃ, 08.01

Zaproszenie na spotkanie opłatkowe Domowego Kościoła

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 08.01

KPS zagra z ZAKSĄ

więcej »
9

ŁUKÓW, 09.01

Koncert Kolęd i Pastorałek w Trzebieszowie

więcej »

ŁUKÓW, 09.01

Eleni i Kasia Cerekwicka wystąpią w Łukowie

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 09.01

Koncert kolęd w Zbuczynie

więcej »
10 11

ŁOSICE, 11.01

Pierwszy Orszak Trzech Króli w Huszlewie

więcej »
12

SIEMIATYCZE, 12.01

Obrzędy wstępne Mszy Świętej - kolejne spotkanie w siemiatyckim Karmelu

więcej »

SIEMIATYCZE, 12.01

Mobilna Akademia Młodych Orłów po raz kolejny zagości w Siemiatyczach

więcej »
13

DROHICZYN, 13.01

Seminaryjny Wieczór Wiary

więcej »
14

MIASTO SIEDLCE, 14.01

Zapisy na Kurs Nowe Życie

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 14.01

Wystawa akwareli Jarosława Drążka

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 14.01

S.W.E.T.E.R. - Siedleckie Wieczory Ekscytacji Teatralnej z Elementami Rywalizacji 14 stycznia na Scenie Teatralnej Miasta Siedlce

więcej »
15 16
17

MIĘDZYRZEC, 17.01

Rocznica męczeństwa unitów w Drelowie

więcej »
18 19 20 21

ŁUKÓW, 21.01

Łuków: obchody 159. rocznicy wybuchu Powstania Styczniowego

więcej »
22

MIASTO SIEDLCE, 22.01

KPS zagra z Krispolem

więcej »

POWIAT BIALSKI, 22.01

Połoski: Modlitwy do Św. Rity z Cascii

więcej »

POWIAT BIALSKI, 22.01 10:00

Doroczna Pielgrzymka Akcji Katolickiej do Sanktuarium w Pratulinie

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 22.01 17:00

Nabożeństwo ku czci św. Rity w siedleckiej parafii

więcej »
23

SOKOŁÓW, 23.01

Koncert Noworoczny w SOK: Warszawska Orkiestra Sentymentalna

więcej »

ŁOSICE, 23.01

Koncert grup artystycznych w ŁDK

więcej »
24 25 26 27

ŁUKÓW, 27.01

Gmina Łuków: szczepienia przeciwko COVID-19

więcej »
28 29 30
31

Najnowsze Informacje