KRAJ

drukuj Prześlij znajomemu zgłoś błąd archiwum Cofnij
util util util
foto

Święta jak dawniej!
2021-12-21 06:08:00 Artykuł czytany 231 razy


Mazowsze to wyjątkowy region, pełen różnorodnych tradycji i zwyczajów świątecznych. Najwięcej z nich dotyczy Wigilii, która uważana była za wyjątkowy, a do tego magiczny dzień. Co robić, aby przeżyć ten czas, tak jak nasi przodkowie? Kilka wskazówek poniżej.






Udekorowany dom

Od XIX w. w każdym polskim domu musiała być choinka, a na niej liczne ozdoby, ale tylko własnoręcznie wykonane! Gotowe były wręcz bojkotowane. Ozdoby wykonywano z bibuły, słomy czy papieru. Dawniej domy na Mazowszu zdobiły też wieszane pod sufitem światy lub podłaźniczki.

W adwent na roraty

Poza umyciem wszystkich okien i wysprzątaniem każdego kąta, obowiązkiem w czasie adwentu był udział w roratach. To ważny, duchowy wymiar przygotowania się do świąt.

Siano i snopy zboża na pamiątkę


Wiele mazowieckich domów pamięta czasy, kiedy w Wigilię wnoszono do domów całe wiązki siana, które rozrzucano na stół i pod ławę. Snopki ustawiane w kątach symbolizowały grotę betlejemską i miały przynosić rodzinie szczęście w nadchodzącym roku.

Pobudka o świcie

Starsze pokolenia do dziś powtarzają, że to, co wydarzy się w Wigilię, decyduje o naszych losach. Upominają więc, by być zorganizowanym i nie leniuchować. Najmłodszych strofują, aby wstali rano i nie narażali się na kary, np. niewłaściwym zachowaniem. W myśl porzekadła „Jaka Wigilia, taki cały rok”.

Postna wigilia

Kotlety, barszczyk czy makowiec – o tych przysmakach nie mogło być mowy przez cały wigilijny dzień. Najwytrwalsi do dziś głodują o chlebie i wodzie, by wraz z pierwszą gwiazdką zasiąść do stołu pełnego bezmięsnych przysmaków. Dawniej w czasie całego adwentu nie urządzano też żadnych imprez ze skoczną muzyką.

Na stole królują ryby

Świeże ryby to podstawa wigilijnej kolacji. Dawniej pojawiały się one na stołach tylko wtedy, gdy w okolicy domostw były rzeki bądź stawy. W Warszawie natomiast dostęp do różnorodnych produktów był większy, gospodynie podawały więc swoim gościom okonie, szczupaki w szafranie, ciasta i bakalie. Wierzono, że obfitość wigilijnych potraw zapewni dobrobyt na cały rok.

12 postnych potraw na stole


Jedną z tradycji, która zachowała się do dziś jest zasada, że na wigilijnym stole powinno znaleźć się 12 potraw z produktów z pola, sadu, ogrodu, lasu i wody. Każdej z nich trzeba spróbować, aby cieszyć się powodzeniem w najbliższej przyszłości. To, co powinno znaleźć się na świątecznych stołach zależy od regionu. Np. w północnej części regionu - czerwony barszcz z uszkami, kluski z makiem, zupa owocowa z kluskami, pierogi z grzybami, grzyby obsmażane w cieście, grochu z kapustą czy śledzie podawane z kartoflami. Natomiast typowa dla Radomia jest bardzo gęsta zupa oparta na suszu owocowym i zaprawiana mlekiem, czyli pamuła.

Parzysta liczba gości

W dawnych mazowieckich dworach pilnowano, by przy stole wigilijnym zasiadała parzysta liczba gości. Wierzono, że nietrzymanie się tej zasady oznacza, że któryś z biesiadników nie doczeka kolejnych świąt…

Puste miejsce przy stole


W wielu domach nadal zostawia się jedno puste miejsce przy wigilijnym stole. Może z niego skorzystać zbłąkany wędrowiec. Dawniej na pusty talerzyk odkładano cząstki opłatka, dzieląc się nim w ten sposób z duszami bliskich zmarłych.

Łamanie się opłatkiem


Kolorowy opłatek przeznaczony jest dla zwierząt. Dawniej wierzono, że w ten jedyny wieczór mogą one przemówić do gospodarzy. Białym opłatkiem natomiast łamiemy się z bliskimi, składając życzenia przy wigilijnym stole.

Zmarli są z nami w Wigilię


Nasi przodkowie wierzyli, że w wigilijny wieczór wokół stołu gromadzą się bliscy zmarli. Trzeba więc uważać, by nie usiąść biednej duszyczce na kolanach. Stąd zwyczaj dmuchania na ławkę bądź krzesło przed usadowieniem się na nim. Gospodynie z tradycjami nigdy nie zabierały dań ze stołu tuż po kolacji. Wierzono, że dusze zmarłych, które odwiedzają domostwa mogą się nimi posilić.

W Wigilię bez długów


Do dziś w wielu domach pamięta się, że czas przed pierwszą gwiazdką jest też ostatnim dzwonkiem na rachunek sumienia i przypomnienie, czy na pewno oddaliśmy wszystkim pożyczone rzeczy. W przeciwnym razie dłużnikami będziemy również w kolejnym roku.

Słowa mają moc

Nasi przodkowie byli przekonani, że spełni się to, co wypowiedziane w Wigilię. Nie wolno było złorzeczyć nawet w myślach!

Obrzucanie owsem

Ta roślina sprzyjała nawiązywaniu kontaktów towarzyskich. Im więcej owsa było we włosach u panien, tym większe powodzenie miały u chłopców i szanse na zamążpójście w nadchodzącym roku. Zwyczaj obrzucania owsem był typowy dla Ziemi Radomskiej. Ludność wierzyła, że zostanie on poświęcony i posłuży do przyszłorocznych zasiewów.

Szczodrak w podarku

Boże Narodzenie to czas przepełniony serdecznością i radością. Przemiłym zwyczajem było wręczanie sobie podarków – małych ciasteczek zwanych szczodrakami.

Fot. D. Krześniak
wykop

Komentarze

Odśwież obrazek.

Publikowane komentarze sa prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Portal nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Redakcja zastrzega sobie prawo do usuwania komentarzy obraźliwych lub zawierających wulgaryzmy.




foto

Czy e-recepta jest darmowa? Sprawdzamy!
2022-08-11 08:18:18 Kategoria:

By kupić niektóre leki w aptece, potrzebna będzie e-recepta. Jest to dokument cyfrowy stanowiący potwierdzenie, że pacjent konsultował się z lekarzem, a ten –...

więcej »
foto

Wakacje kredytowe pomogą spłacającym mieszkanie
2022-08-09 13:15:22 Kategoria:

Od 29 lipca Polacy spłacający kredyt hipoteczny w złotych, przeznaczony na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, mogą złożyć wniosek o rządowe wakacje kredytowe...

więcej »
foto

Czym powinien wyróżniać się dobry rower miejski?
2022-08-09 07:38:39 Kategoria:

Najlepszy rower miejski powinien zapewnić użytkownikowi maksimum komfortu oraz bezpieczeństwo. Ważne jest to, aby wybór jednośladu został dokładnie przemyślany. Opłaca...

więcej »
foto

Gwiazdy internetu i kina - wszystkie w jednym miejscu
2022-08-08 08:40:30 Kategoria:

W sieci szukamy dziś informacji na najróżniejsze tematy. Nierzadko wówczas trafiamy na serwisy społecznościowe czy portale rozrywkowe, które przyciągają nas...

więcej »
foto

Zawód medyczny – czy warto? Cz. 1 Zawody opiekuńcze i...
2022-08-08 07:06:00 Kategoria:

W ostatnim czasie na rynku pracy wzrósł popyt na zawody medyczne. Pandemia koronawirusa pokazała bowiem ogromne braki kadrowe w służbie zdrowia. Ważnym czynnikiem wyboru...

więcej »
foto

Jak oszczędzać pieniądze?
2022-08-05 15:44:43 Kategoria:

Inflacja robi swoje. Z jej powodu coraz więcej Polaków zastanawia się nad tym, w jaki sposób może nieco zaoszczędzić. To na całe szczęście jest możliwe. Z tego powodu...

więcej »
foto

Magiczne Ogrody: Najlepszy Park Rodzinny w Polsce
2022-07-21 10:41:00 Kategoria:

Magiczne Ogrody to prawdopodobnie najbardziej utytułowany park w Polsce. Wieloma nagrodami obdarowali go jego goście. Potwierdzają to bardzo dobre opinie na Facebooku (4,8) i...

więcej »
- 101,7fm / 106,0 fm - ONAIR


Zapraszamy na audycje:

foto

Kolejna audycja pielgrzymkowa
2022-08-03 17:21:33 Kategoria:

Dziś w „Czarno na białym” kontynuujemy tematy związane z pielgrzymowaniem na Jasną Górę. 1 sierpnia - z Łosic, Zbuczyna i Białej Podlaskiej, 2 - z Międzyrzeca...

więcej »


Co, gdzie, kiedy

w lewoSierpień 2022w prawo
Pon Wt Śr Czw Pią So Nd
1

GARWOLIN, 01.08

Garwolin: oddadzą hołd powstańcom

więcej »
2

MIĘDZYRZEC, 02.08

Msza św. z modlitwą o uzdrowienie przez wstawiennictwo do św. Charbela w Międzyrzecu

więcej »
3

SIEMIATYCZE, 03.08

Jacek Galiński będzie gościem spotkania autorskiego w siemiatyckiej bibliotece

więcej »
4

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 04.08 10:15

Komunikat o śmierci i pogrzebie śp. Jerzego Wocha

więcej »
5

POWIAT BIALSKI, 05.08

Wernisaż fotografii - Bug. Pejzaż nostalgiczny

więcej »

ŁOSICE, 05.08

Nadbużański Festiwal Teatrów dla Dzieci GADUCHA 2022

więcej »

ŁOSICE, 05.08

Nadbużański Festiwal Teatrów dla Dzieci Gaducha

więcej »
6

MIĘDZYRZEC, 06.08

Zostań wakacyjnym ratownikiem życia

więcej »

ŁOSICE, 06.08

Męski Różaniec w Łosicach

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 06.08

Siedlce: Męski Różaniec

więcej »

POWIAT BIALSKI, 06.08

V Wystawa na Stodole

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 06.08

Mokobody: Wieczór z Matką Budzieszyńską i odpust Przemienienia Pańskiego

więcej »

ŁOSICE, 06.08

Nadbużański Festiwal Teatrów dla Dzieci GADUCHA 2022

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 06.08

MAZOpiknik w Siedlcach – już w najbliższą sobotę

więcej »

SIEMIATYCZE, 06.08

Nowy termin pikniku na Świerkowej

więcej »

GARWOLIN, 06.08

Garwolin: publiczny Różaniec ulicami miasta

więcej »

REGION, 06.08 - 07.08

Weekend w regionie...

więcej »

ŁOSICE, 06.08

Nadbużański Festiwal Teatrów dla Dzieci Gaducha

więcej »

DROHICZYN, 06.08

XXXI Muzyczne Dialogi nad Bugiem

więcej »
7

ŁUKÓW, 07.08

Łuków: Giełda Kolekcjonerów

więcej »

ŁOSICE, 07.08

Nadbużański Festiwal Teatrów dla Dzieci GADUCHA 2022

więcej »

ŁUKÓW, 07.08

Festyn Rodzinny w Łukowie

więcej »

ŁOSICE, 07.08

Dzień Pieroga Niemojskiego

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 07.08

Rodzinny Turniej Sportowy

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 07.08

Summer Music Festival 2022 – Olga Jagieło

więcej »

BIELSK PODL., 07.08

Piknik Rodzinny w Bacikach Dalszych

więcej »

SIEMIATYCZE, 07.08

Piknik Rodzinny w Bacikach Dalszych

więcej »

SIEMIATYCZE, 07.08

W Siemiatyczach będą jechać na czymkolwiek

więcej »

ŁOSICE, 07.08

Nadbużański Festiwal Teatrów dla Dzieci Gaducha

więcej »

ŁUKÓW, 07.08

Święto Miodów Ziemi Łukowskiej już w niedzielę

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 07.08

Korczew dla Niepodległej 2022

więcej »
8 9 10 11

MIASTO SIEDLCE, 11.08

Summer Music Festival 2022 – Irena Kosińska & Bartłomiej Tyburowski Trio

więcej »
12

SIEMIATYCZE, 12.08

Pierwsze koncerty w siemiatyckim amfiteatrze już w połowie sierpnia

więcej »
13

BIELSK PODL., 13.08

SOBOTA Z WOJSKIEM

więcej »

SIEMIATYCZE, 13.08

Pierwsze koncerty w siemiatyckim amfiteatrze już w połowie sierpnia

więcej »

ŁUKÓW, 13.08

Łuków: Wakacje z OSiR-em

więcej »
14

MIASTO SIEDLCE, 14.08

Święto Wojska Polskiego i 102. Rocznicy Bitwy Warszawskiej

więcej »

SIEMIATYCZE, 14.08

Pierwsze koncerty w siemiatyckim amfiteatrze już w połowie sierpnia

więcej »

ŁUKÓW, 14.08

Łuków: znamy program obchodów Święta Wojska Polskiego

więcej »

SIEMIATYCZE, 14.08

Podlaskie Dożynki Wojewódzkie odbędą się w Ciechanowcu

więcej »

SIEMIATYCZE, 14.08

Podlaskie Dożynki Wojewódzkie odbędą się w Ciechanowcu

więcej »

POWIAT BIALSKI, 14.08

Uroczystości odpustowe w Leśnej Podlaskiej i Kodniu

więcej »

GARWOLIN, 14.08

Międzypokoleniowa potańcówka w Borowiu

więcej »
15

GARWOLIN, 15.08

Garwolin: uroczystości 15 sierpnia

więcej »

ŁUKÓW, 15.08

Łuków: znamy program obchodów Święta Wojska Polskiego

więcej »

POWIAT BIALSKI, 15.08

Uroczystości odpustowe w Leśnej Podlaskiej i Kodniu

więcej »

WĘGRÓW, 15.08

Turniej siatkówki plażowej w Węgrowie

więcej »

SIEMIATYCZE, 15.08

Pierwsze koncerty w siemiatyckim amfiteatrze już w połowie sierpnia

więcej »

LUBARTÓW, 15.08

Święto Wojska Polskiego w Lubartowie

więcej »
16 17

SIEMIATYCZE, 17.08

Czartajew: Zapisy na Zjazd Absolwentów do końca sierpnia

więcej »
18

SIEMIATYCZE, 18.08

Czartajew: Zapisy na Zjazd Absolwentów do końca sierpnia

więcej »

SIEMIATYCZE, 18.08

Czartajew: Zapisy na Zjazd Absolwentów do końca sierpnia

więcej »
19

ŁUKÓW, 19.08

Łuków: Wakacje z OSiR-em

więcej »
20

MIASTO SIEDLCE, 20.08

Turniej Trójek Siatkarskich

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 20.08

Cross Rowerowy

więcej »
21

POWIAT BIALSKI, 21.08

Odsłonięcie tablicy poświęconej uczestnikom konspiracji ludowej z okresu II wojny światowej w rejonie Białej Podlaskiej

więcej »

POWIAT BIALSKI, 21.08

Zaproszenie na koncert

więcej »
22 23 24 25 26 27

POWIAT BIALSKI, 27.08 10:00

Pielgrzymka Żywego Różańca do Leśnej Podlaskiej

więcej »
28
29 30 31

Najnowsze Informacje