R E K L A M A



MIASTO SIEDLCE

drukuj Prześlij znajomemu zgłoś błąd archiwum Cofnij
util util util
foto

Siedlecka tebajda
2018-12-05 14:37:17 Artykuł czytany 278 razy


Dwaj wielcy profesorowie, niesamowite postaci XX wieku (choć nie zawsze docenione) – Stanisław Pigoń i Sługa Boży bp Ignacy Świrski, których drogi spotkały się w Wilnie i miały kontynuację w Siedlcach, byli bohaterami wtorkowego spotkania zorganizowanego przez Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza – Oddział Siedlecki oraz Miejską Bibliotekę Publiczną w Siedlcach.


O akademickiej (i nie tylko) przyjaźni profesorów, rozwijającej się przez prawie pół wieku, z pasją opowiadała dr Teresa Winek z Instytutu Badań Literackich PAN. 

Wykład „Stanisław Pigoń - bp Ignacy Świrski. Wilno, Siedlce - akademickie przyjaźnie” ilustrowany zdjęciami i wzbogacony osobistymi refleksjami bohaterów zgromadził liczne audytorium w Saloniku Literackim MBP.

Już na wstępie dr Winek zauważyła, że bohaterowie mimo, iż urodzeni w tym samym, 1885 roku, z różnicą zaledwie 10 dni, mieli diametralnie różne dzieciństwo. Ten fakt jednak w przyszłości stał się elementem ubogacającym ich przyjaźń. Po wybuchu I wojny światowej losy Stanisława Pigonia i Ignacego Świrskiego zaczęły się schodzić. Połączył ich… mundur wojskowy. Stanisław Pigoń był bowiem żołnierzem przez siedem lat, od czerwca 1919 dowódcą pociągu pancernego, brał również udział w Bitwie Warszawskiej 1920 r. gdzie kapelanem Armii był wtedy ks. Ignacy Świrski.

Natomiast najprawdopodobniej pierwsze ich osobiste spotkanie nastąpiło w Wilnie, gdzie obydwaj naukowcy zostali mianowani wykładowcami na Uniwersytecie Stefana Batorego. Wilno było bardzo prężnym ośrodkiem życia kulturalnego i duchowego a dom Państwa Pigoniów stał się miejscem niemal regularnych spotkań i dyskusji intelektualistów, wśród których nigdy nie brakowało duchownych. Nader częstym gościem był ks. prof. Ignacy Świrski. „Czas wileński okazał się bardzo ważny nie tylko dla Pigonia, nie tylko dla późniejszego biskupa Świrskiego ale dla całego środowiska niemałej grupy wielkich Polaków” – zauważyła Prelegentka. Pomimo, że w 1931 Stanisław Pigoń podjąwszy – jak sam twierdzi – „najtrudniejszą decyzję swojego życia”, zdecydował się na pozostawienie Wilna i przeprowadzkę do Krakowa ze względu na podjęcie pracy naukowej na Uniwersytecie Jagiellońskim. Dr Winek podkreślała, że prof. Stanisław Pigoń swoją pracę dydaktyczną, tak w Wilnie jak i w Krakowie, traktował jako służbę, o czym sam też tak się wyrażał. Czuł się odpowiedzialny za polonistykę w Polsce. Warto nadmienić, że bogaty dorobek prof. Pigonia liczy ponad 1200 prac. Wykształcił wielką rzeszę polonistów pracujących w szkołach i na uczelniach całej Polski a spośród jego studentów można wymienić takie nazwiska, jak: profesorowie Czesław Kłak, Czesław Zgorzelski, Irena Sławińska, Tadeusz Ulewicz, czy wreszcie najznamienitszy z nich Karol Wojtyła.
Kolejnym wspólnym epizodem, wydarzeniem, które łączy prof. Pigonia z biskupem Świrskim było doświadczenie ukrywania się w czasie II wojny światowej. Stanisław Pigoń został aresztowany wraz z grupą profesorów krakowskich już na początku listopada 1939 roku w ramach tzw. Sonderaktion Krakau a następnie uwięziony w niemieckim obozie koncentracyjnym Sachsenhausen, gdzie przebywał do lutego 1940 roku. Biskup Świrski, natomiast, w roku 1942 cudownie unika aresztowania 3 marca 1942 i praktycznie do zakończenia wojny ukrywa się w podwileńskim majątku państwa Ziemackich pracując jako ogrodnik. To trudne doświadczenie jeszcze bardziej przybliżyło te dwie wybitne postaci.

Nie ulega wątpliwości, że profesor Pigoń kochał i bardzo doceniał Wilno i tamte tereny przede wszystkim jako ziemię Mickiewiczowskiej pamięci. Zagadnienia związane z Adamem Mickiewiczem, bowiem, były ciągłym przedmiotem jego studiów, aż wreszcie okazały się tematem jego rozprawy habilitacyjnej. Po wojnie, kiedy wiele Polaków musiało wyprowadzić się w Wileńszczyzny i zamieszkać na różnych terenach ówczesnej Polski. To był wyjątkowo bolesny cios dla wielu wilnian. Wtedy to właśnie prof. Stanisław Pigoń dla wielu z nich stał się ostoją. „Oni lgnęli do niego – krakowskiego już Pigonia – oczekując różnego rodzaju pomocy ale przede wszystkim takiej wspólnoty duchowej, a on był dla nich ojcem, przewodnikiem i opiekunem” – podkreślała dr Winek. Między innymi, tym gronie osób zmuszonych do opuszczenia Wilna znalazł się także ks. prof. Ignacy Świrski mianowany w 1945 roku rektorem Wyższego Arcybiskupiego Seminarium Duchownego w Białymstoku a w 1946 biskupem ordynariuszem diecezji siedleckiej czyli podlaskiej. Od tego czasu przyjaźń pomiędzy biskupem Ignacym a profesorem Pigoniem a w zasadzie Państwem Pigoniami jeszcze bardziej wzmocniła się i ożywiła. Profesor Czesław Kłak, wybitny i główny badacz zajmujący się prof. Pigoniem, o którym napisał też kilka książek, twierdzi – jak zauważyła dr Winek- że „biskup Świrski i Stanisław Pigoń pisywali do siebie systematycznie: 4-5 razy w roku. Potem ta korespondencja przerodziła się w regularne spotkania”. W innym miejscu Czesław Kłak pisze, że „z jakichś źródeł czerpali energię duchową, która sprawiła, że w starości odczuli nieodpartą potrzebę spotkań i rozmów, na wzór wzajemnie budujących rekolekcji”.
W Siedlcach pierwsze spotkanie Państwa Pigoniów z biskupem Świrskim prawdopodobnie nastąpiło w 1948 roku. Potem biskup zapraszał swoich przyjaciół do Siedlec niemalże w każde wakacje. Były to serdeczne spotkania, trwające nieraz nawet 3 tygodnie. Stanisław Pigoń był wyjątkowo zadomowiony w apartamencie przy katedrze, do tego stopnia, że spotykał się tam ze swoimi studentami. Czesław Gorzelski, który kiedyś odwiedził swojego profesora tak pisze o tym wydarzeniu: „raz, było to w roku 62, stawiłem się w Siedlcach, w siedzibie biskupa podlaskiego, ks. Ignacego Świrskiego, do którego chętnie zjeżdżał się Pigoń na kilka tygodni lipca, odnawiając dawną przyjaźń zawiązana jeszcze w czasach wileńskich. Owa przyjaźń stanowiła, bodaj, moment rozstrzygający przy wyborze miejsca na wypoczynek. Hałas pryncypialnej ulicy miasta, niewielki skromniutki ogródek na zapleczu kamienicy z paru ścieżkami wśród warzyw i kwiatów wokół młodej jabłoni uwięzionej w przestrzeni zamkniętej zewsząd zabudowaniami i murem. Nic tu, zdawałoby się, nie mogło sprzyjać wypoczynkowi w skwarze a jednak profesor lubił to miejsce. Powracał tu kilkakrotnie korzystając z przyjacielskiej gościnności księdza biskupa”. Podobnie Czesław Kłak pisze o tej przyjaźni wielokrotnie. Sam biskup Świrski w swoich pismach wspomina o niej. Dr Winek zauważa, że „to była przyjaźń szczególna - nie uczuciowa, nie z upodobania charakterologicznego ale to była przyjaźń akademicka ponieważ łączyła ich nauka. Byli bowiem prawdziwymi akademikami, w klasycznym rozumieniu tego słowa”. Symptomatycznym dla tej przyjaźni było wzajemne ubogacanie się. S. Pigoń korzystał z wiedzy, doświadczenia i wykształcenia teologicznego które miał biskup Świrski. Biskup natomiast bardzo cenił sobie książki Pigonia. Był ponadto wprowadzany przez swojego przyjaciela w świat nowinek z ówczesnego życia kulturalnego, literackiego itp.

Dr Teresa Winek podkreśliła także jeden bardzo ważny wątek przyjaźni pomiędzy tymi dwoma wybitnymi postaciami. W pismach biskupa Świrskiego, dziś Sługi Bożego i kandydata do chwały ołtarzy, dostrzegalne się przeświadczenie, że prof. Pigoń wpływał, na życie duchowe biskupa siedleckiego. W pismach zarówno prof. Pigonia i bpa Świrskiego znajdziemy bardzo znaczące określenie tych spotkań. Nazywane były „siedlecką tebajdą”, czyli czasem wzrostu i hartowania ducha, na wzór południowego Egiptu, gdzie w IV-V wieku zaczęli osadzać się tam pierwsi pustelnicy chrześcijańscy, a wśród nich np. św. Onufry czy św. Pachomiusz. To było miejsce niesamowitego ruchu pustelniczego, życia ascetycznego i dojrzewania w wierze. W podobny sposób odbierali te spotkania także Państwo Pigoniowie i biskup Świrski zaszyci „na pustyni w mieście, przy pryncypialnej ulicy”. Dr Winek zauważyła jednak jeszcze inne znaczenie tebajdy jako miejsca stacjonowania legionu rzymskiego powołanego w V w. do walki z barbarzyństwem na terenach upadającego cesarstwa rzymskiego. W przypadku prof. Pigonia jak i bpa Świrskiego ich spotkania były okazją do wyrażenia niezadowolenie z ówczesnego systemu politycznego, który postrzegany był przez nich jako barbarzyński i nazwany przez prof. Pigonia „udeptowiskiem”, gdzie zadeptano to co dla człowieka najważniejsze. Wspólne rozmowy i refleksja były niejako zbieraniem sił i formowaniem duchowego legionu.

Ostatnim wątkiem wykładu dr Winek była wzajemna troska profesora Pigonia i biskupa Świrskiego wspólne starzenie się i towarzyszenie aż do momentu śmierci. Niewątpliwie każdy czas spędzony razem był dla obydwu przyjaciół wielkim ubogaceniem.





Większe zdjęcia można zobaczyć TUTAJ

Foto i tekst: ks. Mariusz Świder – postulator procesu beatyfikacyjnego Sługi Bożego Księdza Biskupa Ignacego Świrskiego.

MJA [ja]
wykop
Nasi reporterzy są do państwa dyspozycji:

Adam Białczak
tel. 500 187 558
a.bialczak@radiopodlasie.pl
|
|
|
Monika Jabłkowska
tel. 512 111 737
jablkowska.m@radiopodlasie.pl
|
|
|
Andrzej Ilczuk
tel. 502 173 757
andrzej.ilczuk@radiopodlasie.pl
|
|
|
Kamil Skorupski
tel. 504 838 118
skorupski@radiopodlasie.pl

Komentarze

Odśwież obrazek.

Publikowane komentarze sa prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Portal nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Redakcja zastrzega sobie prawo do usuwania komentarzy obraźliwych lub zawierających wulgaryzmy.




NASI PARTNERZY
Mostostal Siedlce




- 101,7fm / 106,0 fm - ONAIR


Zapraszamy na audycje:

foto

1 czerwca - specjalny program na antenie Katolickiego...
2020-05-29 18:45:00 Kategoria:

W święto Najświętszej Maryi Panny Matki Kościoła, 1 czerwca o godz. 11.00, w katedrze siedleckiej będą miały miejsce święcenia biskupie ks. Grzegorza Suchodolskiego....

więcej »


foto

Oprocentowanie lokat w bankach - kluczowe informacje w...
2020-06-01 13:54:23 Kategoria:

Cel zakładania lokat oszczędnościowych jest różny, dlatego nie ma jednej najlepszej oferty, która w 100% odpowiadałaby każdemu. Niektóre osoby chcą ochronić swoje...

więcej »
foto

REKRUTACJA DO STO NADAL TRWA!
2020-05-30 07:38:40 Kategoria:

Społeczna Szkoła Podstawowa Społecznego Towarzystwa Oświatowego w Siedlcach istnieje od ponad 25 lat. Założona została w 1991 roku jako pierwsza niepubliczna szkoła na...

więcej »
foto

Idealne firany do salonu nowoczesnego. Jakie wybrać?
2020-05-28 12:40:41 Kategoria:

Firany to niezwykłe ozdoby i praktyczne rozwiązania, które sprawdzają się w każdym domu i mieszkaniu. Pozwalają w prosty sposób odmienić wnętrze i sprawić, że...

więcej »
foto

Projekt „Wsparcie samodzielności społecznej osób z...
2020-05-28 11:15:05 Kategoria:

Czas pandemii koronawirusa SARS-Cov-2 stanowi duże wyzwanie dla naszego zdrowia psychicznego. Osoby chorujące na różne schorzenia często bywają poddawane stygmatyzacji i...

więcej »
foto

Fotowoltaika dla mieszkańców Białegostoku
2020-05-28 08:40:46 Kategoria:

Zainteresowanie odnawialnymi źródłami energii (OZE) w naszym kraju rośnie wprost proporcjonalnie do ilości nowych kanałów dofinansowań o charakterze ogólnopolskim, jak...

więcej »

Siedlce

w lewoCzerwiec 2020w prawo
Pon Wt Śr Czw Pią So Nd
1

MIASTO SIEDLCE, 01.06

Filharmonia domowa

więcej »
2 3

MIASTO SIEDLCE, 03.06

Spotkanie kapłanów posługujących w Pieszej Pielgrzymce Podlaskiej na Jasną Górę

więcej »
4 5

MIASTO SIEDLCE, 05.06

Moralność Pani Dulskiej - online

więcej »
6

MIASTO SIEDLCE, 06.06

Moralność Pani Dulskiej - online

więcej »
7

MIASTO SIEDLCE, 07.06

Moralność Pani Dulskiej - online

więcej »
8 9 10 11 12

MIASTO SIEDLCE, 12.06

Żarciowozy ponownie w Siedlcach

więcej »
13

MIASTO SIEDLCE, 13.06

Żarciowozy ponownie w Siedlcach

więcej »
14

MIASTO SIEDLCE, 14.06

Żarciowozy ponownie w Siedlcach

więcej »
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30

Kondolencje

Najnowsze Informacje