R E K L A M A


POWIAT BIALSKI

drukuj Prześlij znajomemu zgłoś błąd archiwum Cofnij
util util util
foto

Obchody 90. rocznicy wizyty prezydenta II RP Ignacego Mościckiego w nadbużańskich koloniach olęderskich Nejdorf-Nejbrow
2018-06-11 16:37:05 Artykuł czytany 373 razy


3 czerwca w Mościcach Dolnych w gminie Sławatycze odbyły się uroczystości związane z 90. rocznicą wizyty prezydenta II RP Ignacego Mościckiego w dawnych nadbużańskich olęderskich koloniach (wsiach) Nejdorf i Nejbrow.




Większe zdjęcia można zobaczyć tutaj


Choć sama wizyta miała miejsce w dniu 30. czerwca 1928 roku – wg relacji tygodnika „Polesie” nr 1 z dnia 1 sierpnia 1928 roku – to uroczystości i imprezy towarzyszące obchodom tejże rocznicy odbyły się w dniu kojarzonym z lokowaniem tychże kolonii, podobnie jak ubiegłoroczne obchody czterechsetnej rocznicy osadzenia pierwszej grupy olędrów przybyłych z Prus Królewskich i wydaniu przywileju lokacyjnego przez hrabiego Rafała Leszczyńskiego w dniu 3 czerwca 1617 roku we Włodawie.

Postanowienia zawarte w treści powyższego przywileju były kilkakrotnie aprobowane (akceptowane) przez późniejszych właścicieli hrabstwa sławatyckiego, zarówno Leszczyńskich, jak i książąt Radziwiłłów i Wittgensteinów.

Przybysze osadzeni na prawie holenderskim posiadali wiele przywilejów, w tym: wolność osobistą, możliwość odsprzedaży wartości mienia w przypadku opuszczenia kolonii, powoływanie własnego samorządu wsi z wybieranym wójtem, podstawową władzę sądowniczą, wolność religijną, prawo do własnej szkoły, zwolnienie od danin i pańszczyzny które zastąpiono czynszem dzierżawnym, oraz inne przywileje w określonych sprawach.

Faktem było również to, że nowi osadnicy dostawali ziemie trudne do zagospodarowania i utrzymania, w tym wypadku tereny podmokłe z występującymi corocznie powodziami lub podtopieniami.

Kolonie Nejdorf i Nejbrow były najstarszymi koloniami olęderskimi na terenach Wielkiego Księstwa Litewskiego stanowiącego wraz z ziemiami polskimi ówczesną Rzeczpospolitą Obojga Narodów.

Pan prezydent Ignacy Mościcki nieprzypadkowo wizytował olęderskie wsie w 10. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości, gdyż po odzyskaniu wolności ponownie w całości znalazły się w granicach II Rzeczpospolitej i uzyskiwały bardzo dobre wyniki w rolnictwie i hodowli bydła mlecznego, a było to możliwe dzięki działającemu Kółku Rolniczemu „Łan” , Spółdzielni Mleczarskiej i Spółdzielni Kredytowej.

Wielką rolę w odnowie duchowej mieszkańców, krzewieniu oświaty i gospodarce wsi w tym czasie -  już po likwidacji olęderskiego w XIX wieku - odegrali proboszczowie funkcjonujących tam parafii: ewangelicko-augsburskiej – ks. Ewald Lodwich, oraz rzymskokatolickiej – ks. Piotr Tatarynowicz.

Szczegóły dotyczące prezydenckiej wizyty i wypływającej z niej korzyści zarówno dla domaczewskiej gminy jak i olęderskich wsi przedstawił w specjalnie przygotowanym referacie potomek nadbużańskich olędrów – Antoni Chorąży.

Na wniosek księdza Ewalda Lodwicha, wsie Nejdorf i Nejbrow -   za zgodą władz województwa poleskiego -  przemianowane zostały na cześć Pana Prezydenta odpowiednio na Mościce Dolne i Mościce Górne, już od 1. stycznia 1929 roku.
Wydarzenia wrześniowe związane z zaborem ziem polskich w wyniku agresji radziecko-niemieckiej w 1939 roku sprawiły, że w wyniku decyzji sowieckich władz okupacyjnych prawobrzeżne część Mościc Dolnych i całe Mościce Górne zostały w latach 1939-1941 zlikwidowane.

Ludność o niemieckich korzeniach narodowościowych została wysiedlona do tzw. „Kraju Warty” tworzonego na zachodnich ziemiach Polski, a potomkowie olędrów polskich zmuszeni zostali do przeniesienia swoich domostw do wsi Kacie k. Domaczewa, ok. 2 km od rzeki Bug.

Niewielka część Mościc Dolnych leżąca na lewym brzegu i znajdująca się pod okupacją niemiecką ocalała w całości, a znajdujące się tu wolne domy po olędrach niemieckich otrzymali potomkowie olędrów z prawego brzegu, pozostawiając tam wzniesione w czasie wojny budynki i gospodarstwa.
W ten sposób lewobrzeżna część wsi Mościce Dolne, która w okresie międzywojennym i jeszcze kilkanaście lat po wojnie funkcjonowała w strukturach gminy Zabłocie (w tym w gromadzie Jabłeczna) powiatu bialskiego, stała się dziedziczką wielowiekowej historii i tradycji nadbużańskich olędrów.

Od 1959 roku na stałe weszła w skład gminy Sławatycze, powracając niejako do historycznych dziejów związanych z funkcjonowaniem olęderskich kolonii w dobrach Leszczyńskich, później zaś w tzw. „Państwie Sławatyckim” Radziwiłłów, Wittgensteinów i Hohenlohe.

Dzięki wsparciu władz gminnych i samorządowych oraz Gminnego Ośrodka Kultury i środowisk potomków olędrów w kraju i rozsianych na czterech kontynentach oraz historykom, regionalistom i pasjonatom - pamięć o nadbużańskich olędrach, ich życiu i tradycji jest ciągle żywa i budzi zainteresowanie nie tylko samych wspomnianych potomków olęderskich kolonistów znad Bugu.

Uroczystości związane z obchodami 90. rocznicy wizyty prezydenta Mościckiego rozpoczęła msza święta w kościele rzymskokatolickiej p.w. M.B.R. w Sławatyczach.

Następnie przed Wiejskim Centrum Aktywności Społecznej w Mościcach i głazem z tablicą upamiętniającą 400. rocznicę założenia kolonii w Mościcach Dolnych odbyła się część oficjalna uroczystości,

Ponadto imprezie towarzyszyły prywatne wystawy Antoniego Chorążego  nawiązujące do historii, tradycji i życia codziennego życia olęderskiej wsi.

Uczestnicy uroczystości mogli też zasmakować regionalnych potraw i przekąsek (w tym olęderskich specjałów) przygotowanych przez gospodynie z gminy Sławatycze w ramach przygotowanej degustacji.

Nie zabrakło też dobrej zabawy przy rytmach muzyki i śpiewu miejscowych artystów.

Niewielka dziś olęderska wieś dziękuje wszystkim za obecność w obchodach rocznicowych, licząc na kontynuację i dalszą promocję swojego niezwykłego położenia, historii i tradycji w kolejnych corocznych olęderskich imprezach w pierwszy weekend miesiąca czerwca, wpisanych także w kalendarz działalności Gminnego Ośrodka Kultury w Sławatyczach.

W przeddzień uroczystości rocznicowych – 2 czerwca  - w Zespole Szkół w Sławatyczach odbyły się natomiast zawody sportowe, a następnie zwiedzanie terenu w ramach zorganizowanego w tym dniu pierwszego „Międzynarodowego Festiwalu Kultury i Sportu” jako wydarzenia nawiązującego do propozycji przedstawicieli Koła Przyjaciół Neudorf -Neubrow w Niemczech, panów: Siegfrieda Ludwiga i Jensa Ryla. W imprezie tej uczestniczyła młodzież szkolna z gminy Sławatycze, wspólnie z młodzieżą z Białorusi, z terenów sąsiedzkich wsi dawnych  kolonii olęderskich w obecnym sielsowiecie Domaczewo.

Po podpisaniu przez gminę Sławatycze umowy partnerskiej z jedną z gmin z okolic Lipska w Saksonii, formuła Festiwalu zostanie poszerzona o obecność dzieci i młodzieży z Niemiec.
Załączone fotografie uzupełniają wizualny przekaz niniejszej relacji.



Tekst: Antoni Chorąży
Inf. pras.

[MSz]
wykop
Nasi reporterzy są do państwa dyspozycji:

Izabela Chajkaluk
tel. 500 106 004
biala@radiopodlasie.pl
|
|
|
Sławomir Karczewski
tel. 500 106 003
miedzyrzec@radiopodlasie.pl

Komentarze

Odśwież obrazek.

Publikowane komentarze sa prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Portal nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Redakcja zastrzega sobie prawo do usuwania komentarzy obraźliwych lub zawierających wulgaryzmy.




REKLAMA
foto

Wielkie otwarcie marketu budowlanego ANIBA w Węgrowie
2018-06-18 07:58:26 Kategoria:

23 czerwca w Węgrowie odbędzie się wielkie otwarcie marketu budowlanego ANIBA. Wydarzeniu będą towarzyszyć konkursy i atrakcje dla dzieci. Będzie można również wygrać...

więcej »
foto

Noc Świętojańska w Gródku nad Bugiem
2018-06-18 07:23:30 Kategoria:

Dyrekcja Obiektu Gródek nad Bugiem ma zaszczyt zaprosić na wydarzenie pn. NOC ŚWIĘTOJAŃSKA. Uroczystość odbędzie się 24 czerwca w godz. 11.00 – 24.00 na terenie...

więcej »

Biała Podl.

w lewoCzerwiec 2018w prawo
Pon Wt Śr Czw Pią So Nd
1

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 01.06

Wizyta Pary Prezydenckiej w Białej Podlaskiej

więcej »

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 01.06

Od piątku Dni Białej Podlaskiej. Sprawdź wszystkie atrakcje!

więcej »

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 01.06 12:00

Margaret i Krzysztof Cugowski na Dniach Białej Podlaskiej

więcej »

POWIAT BIALSKI, 01.06 12:30

Dzień Dziecka w Janowie Podlaskim

więcej »
2

POWIAT BIALSKI, 02.06

Terespol: Diecezjalny Dzień Odnowy

więcej »

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 02.06

Od piątku Dni Białej Podlaskiej. Sprawdź wszystkie atrakcje!

więcej »

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 02.06 19:00

Margaret i Krzysztof Cugowski na Dniach Białej Podlaskiej

więcej »
3

POWIAT BIALSKI, 03.06 12:00

Parafia neounicka w Kostomłotach przygotowuje się do odpustu

więcej »

POWIAT BIALSKI, 03.06 15:00

Dzień Dziecka w Terespolu

więcej »

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 03.06 16:00

Margaret i Krzysztof Cugowski na Dniach Białej Podlaskiej

więcej »

POWIAT BIALSKI, 03.06 17:00

Piękni i Młodzi na festynie rodzinnym w Kobylanach

więcej »
4 5 6

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 06.06

Wiara w biznesie

więcej »
7

200 lat Diec. Siedleckiej, 07.06 11:00

Jubileusz Diecezji Siedleckiej /PROGRAM UROCZYSTOŚCI/

więcej »

POWIAT BIALSKI, 07.06 20:00

Koncert - Spragnieni Boga i Niepodległości - transmisja na żywo

więcej »
8

200 lat Diec. Siedleckiej, 08.06

Jubileusz Diecezji Siedleckiej /PROGRAM UROCZYSTOŚCI/

więcej »
9

POWIAT BIALSKI, 09.06 10:30

Kodeń: Spotkanie modlitewne osób urodzonych w 1962 i 1963 roku

więcej »
10

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 10.06

KONCERT JUBILEUSZOWY W BIAŁEJ PODLASKIEJ

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 10.06

XXIII Międzynarodowy Plener Fotograficzny „Podlaski Przełom Bugu 2018”

więcej »

POWIAT BIALSKI, 10.06

Sportowe igrzyska w Zalesiu

więcej »

POWIAT BIALSKI, 10.06

Gminny Dzień Dziecka

więcej »

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 10.06

VII Rodzinny Piknik Biegowy w Białej Podlaskiej

więcej »
11

POWIAT BIALSKI, 11.06

Połoski: Modlitwy o cud zdrowia przez wstawiennictwo Sługi Bożego Bp. Ignacego Świrskiego

więcej »
12 13 14

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 14.06

Mija 20 lat istnienia Środowiskowego Domu Samopomocy w Białej Podlaskiej!

więcej »

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 14.06

Bialska Kolejka Wąskotorowa – spotkanie regionalne z dr. Rafałem Dmowskim

więcej »
15

POWIAT BIALSKI, 15.06 16:00

Jerycho Młodych w Pratulinie

więcej »
16

POWIAT BIALSKI, 16.06

XIII Międzynarodowy Bieg Przyjaźni

więcej »
17

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 17.06

Tydzień dla Jezusa w Białej Podlaskiej

więcej »

POWIAT BIALSKI, 17.06

Festyn w Strzyńcu

więcej »
18

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 18.06

Premiera musicalu „Dziesięć życzeń”

więcej »
19 20 21

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 21.06 18:00

Biała Podlaska: Spotkanie z Elżbietą Pyrką

więcej »
22 23

POWIAT BIALSKI, 23.06

Wycieczka Rowerowa do Brześcia: W poszukiwaniu Wspólnej Historii

więcej »

POWIAT BIALSKI, 23.06

Mundurowy Zlot Motocyklowy

więcej »
24

POWIAT BIALSKI, 24.06

Mundurowy Zlot Motocyklowy

więcej »

POWIAT BIALSKI, 24.06

Wycieczka Rowerowa do Brześcia: W poszukiwaniu Wspólnej Historii

więcej »
25 26 27 28 29 30

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 30.06 14:30

II Bialski Bieg - Szpilki na trasie

więcej »

Kondolencje

Najnowsze Informacje