• Katolickie Radio Podlasie
  • e-mail
  • SMS
  • Radio
R E K L A M A



POWIAT SIEDLECKI

drukuj Prześlij znajomemu zgłoś błąd archiwum Cofnij
util util util
foto

Masowa mogiła powstańcza w Iganiach pod Siedlcami
2016-03-03 09:14:51 Artykuł czytany 2004 razy


8 lutego podpisana została karta zabytku nieruchomego dla zabytków niewpisanych do rejestru zabytków dla „Mogiły Powstańców poległych w Bitwie pod Iganiami w 1831 r.” Domniemane miejsce, gdzie po zwycięskiej bitwie z czasów Powstania Listopadowego pochowano ok. 400 polskich żołnierzy jest już chronione prawem i czeka na potwierdzenie poprzez badania inwazyjne, czyli archeologiczne. Losy tego miejsca nie są jednak przesądzone i nadal pozostaje nieoznakowanym kawałkiem ziemi, nielegalnym wyrobiskiem piasku, zarośniętym wzniesieniem, gdzie łatwiej odnaleźć współczesne śmieci niż jakiekolwiek upamiętnienie wydarzeń z krwawych walk sprzed ponad 185 lat.


Moskal wypchnięty bagnetami ze wsi

Bitwa pod Iganiami rozegrała się 10 kwietnia 1831 r. Jej przebieg moglibyśmy dziś doskonale obserwować spoglądając na Iganie z terenu, na którym znajduje się bar McDonald’s. Tego dnia wojska polskie pod dowództwem gen. Ignacego Prądzyńskiego starły się z armią rosyjską dowodzoną przez gen. Grigorija Rosena. Teren walk objął zwłaszcza dzisiejszą wieś Iganie Stare i Iganie Nowe, okolice traktu Warszawa-Terespol i dawny most i bród na rzece Muchawce. Początkowo wojsko polskie ostrzeliwane było skutecznie przez artylerię wroga, a doświadczeni w wojnie rosyjsko-tureckiej jegrzy wyparli ze wsi 8 pułk piechoty. Kontratakujący Prądzyński odrzucił żołnierzy carskich zaciętą walką na bagnety. Kiedy Rosjanie zdali sobie sprawę z niemożliwości utrzymania pozycji rzucili się do miejsca przeprawy przez rzekę w stronę Siedlec. Rozpoczął się wyścig do mostu. Jedynie część Rosjan zdołała przejść na drugi brzeg, reszta pozbawiona możliwości odwrotu złożyła broń. Straty rosyjskie wyniosły ok. 5 tys. ludzi w zabitych, rannych i jeńcach. Polacy stracili ok. 400 żołnierzy. Niestety, gen. Skrzynecki nie kontynuował natarcia pomimo próśb gen. Prądzyńskiego i zwycięstwo Polaków nie zostało przypieczętowana pełnym dobiciem wroga i zajęciem strategicznych Siedlec z magazynami żywności, amunicji i broni.



Gdzie pochowano naszych?


Mówimy o wzniesieniu po południowej stronie traktu brzeskiego w Iganiach Nowych, przy parkingu, przed rondem. Tadeusz Moniewski w książce „Siedlce. Przewodnik po mieście i powiecie” z 1929 r., pisał że „Na miejscu, gdzie ongiś w czasie pamiętnych bojów listopadowych toczyła się walka pod Iganiami, wzniesiono skromny krzyż pamiątkowy. Krzyż ten zarówno z tego powodu, jak też ze względu na to, że w czasach niewoli był dla siedlczan miejscem pielgrzymek w czasie konspiracyjnie święconych uroczystości patriotycznych, stał się prawdziwą pamiątką historyczną”. Miejsce pamięci funkcjonowało więc już w czasie zaborów. Wiadomo, że 10 kwietnia 1922 r. na wzgórzu postawiono brzozowy krzyż z tablicą: „Pamięci poległych bohaterów z korpusu Generała Ignacego Prądzyńskiego w zwycięskiej bitwie pod Iganiami w dniu 10-tym kwietnia 1831 r. z Rosjanami”. Szkic miejsca zawarty w albumie „Pomniki bojowników o niepodległość 1794-1863” z 1929 r. zawiera fotografię krzyża i informację, że postawiony on został na mogile powstańczej. W 1931 r. wybudowano nieopodal pomnik upamiętniający bitwę, który stoi tam do dzisiaj. Do czasów drugiej wojny brzozowy krzyż powstańczy stał nadal, widoczny m.in. na zdjęciu zamieszczonym na okładce „Tygodnika Ilustrowanego” nr 38 z 1931 r., gdzie widać w tle krzyż względem pomnika, co pozwoliło dzisiaj na precyzyjne zlokalizowanie miejsca. W wykazie grobów i pomników z czasów Powstania Listopadowego z 1939 r. znajdujących się w Archiwum Państwowym w Lublinie także zamieszczono informację o brzozowym krzyżu w Iganiach. Do upowszechnienia wiedzy historycznej na temat domniemanej mogiły przyczyniał się przez lata przede wszystkim dr Rafał Dmowski z Instytutu Historii i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach.

Brawo dla konserwatora zabytków!


Już w 2013 r. Stowarzyszenie „Nasze Iganie” powiadomiło wojewodę mazowieckiego o lokalizacji mogiły prosząc o badania archeologiczne (te jednak leżały po stronie kompetencji konserwatora zabytków). Niestety, do końca 2015 r. do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków Delegatura w Siedlcach nie wpłynęło żadne pismo w tej sprawie… 2 grudnia 2015 r. zrobił to w końcu Michał Krasuski, młody pasjonat historii z okolic Siedlec. - Uznałem, że należy jak najszybciej poinformować konserwatora zabytków o mogile w Iganiach, by objąć to miejsce prawną ochroną – mówi młody poszukiwacz. - Reakcja była bardzo szybka i profesjonalna. Dzisiaj miejsce to jest już zabytkiem i czeka - miejmy nadzieję - na badania archeologiczne – dodał.

Teren jednak znajduje się na gruntach prywatnych i aby wykonać archeologiczne badania sondażowe mogące potwierdzić lokalizację mogiły należy uzyskać pozwolenie właścicielskie. Tym samym, nie wiadomo na dzisiaj kiedy i czy badania w ogóle się odbędą. Co kryje wzniesienie/kopiec przy trakcie brzeskim? - Doświadczenie badań archeologicznych przeprowadzanych w ostatnich latach na terenie Polski pokazuje, ze miejsca krzyży po bitewnych i przekaz ustny okolicznych mieszkańców o znajdującej się mogile idą w parze. Przykładem jest choćby mogiła z 1831 r. pod Sokołdą. Jednak czy na pewno będzie to zbiorowy grób tylko polskich żołnierzy? W tym przypadku spojrzałbym na znane już wyniki badań archeologicznych z Reduty Ordona w Warszawie gdzie szeregowych, zarówno Polaków jak i Rosjan grzebano w zbiorowych mogiłach. Prawdopodobnym jest zatem, że i w tym przypadku oraz innych miejsc bitew Powstania Listopadowego jest podobnie – mówi Marcin Zdrojewski, autor broszury „Iganie. 177. rocznica bitwy” - Z wielu opracowań książkowych i potwierdzeń archeologicznych wynika, że nikt nie przenosił poległych w boju na duże odległości. Zatem mogił tych należy spodziewać się zawsze w najbliższej okolicy pola bitwy. Jedyne na co warto zwrócić uwagę to fakt, że w zbiorowych mogiłach nie ma oficerów. Zarówno rosyjskich jak i polskich grzebano osobno, czego dowodem jest choćby przykład Igań, gdzie znajduje się samotny grób kapitana Hipolita Stokowskiego – dodaje Zdrojewski. Zdaniem części ekspertów, szczątki powinny pozostać na miejscu (bez ekshumacji), zadokumentowane archeologicznie i upamiętnione tam, gdzie spoczywały przez lata.



Robert Wit Wyrostkiewicz z
mieszkanką Igań. W tle wzniesienie,
prawdopodobna
mogiła żołnierzy polskich.

Autor tekstu - Robert Wit Wyrostkiewicz jest  dziennikarzem, poszukiwaczem, redaktorem naczelnym serwisu Archeolog.pl, założycielem Muzeum Wojny i Pokoju oraz prezesem Mazowieckiego Stowarzyszenia Historycznego „Exploratorzy.pl


DJ
wykop
Nasi reporterzy są do państwa dyspozycji:

Adam Białczak
tel. 500 187 558
a.bialczak@radiopodlasie.pl
|
|
|
Monika Jabłkowska
tel. 512 111 737
jablkowska.m@radiopodlasie.pl
|
|
|
Andrzej Ilczuk
tel. 502 173 757
andrzej.ilczuk@radiopodlasie.pl
|
|
|
Kamil Skorupski
tel. 504 838 118
skorupski@radiopodlasie.pl

Komentarze

  • Joanna
    2016-03-04 11:09:29

    arrow

    Nasza, polska, historia jest warta upamiętnienia. Oby więcej takich inicjatyw.

Odśwież obrazek.

Publikowane komentarze sa prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Portal nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Zgodnie z orzeczeniem NSA, redakcja portalu podlasie24.pl, zastrzega sobie prawo udostępnienia IP użytkownika sieci, na żądanie osoby pokrzywdzonej.




Siedlce

w lewoCzerwiec 2017w prawo
Pon Wt Śr Czw Pią So Nd
1

MIASTO SIEDLCE, 01.06

Dzień Dziecka w SOS Wiosce Dziecięcej w Siedlcach

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 01.06

Spotkanie z przedstawicielami organizacji Open Doors

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 01.06

II spotkanie branży IT w Siedlcach

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 01.06

Dzień Dziecka w SOS Wiosce Dziecięcej w Siedlcach

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 01.06

Siedlce: będą utrudnienia na ul. Starzyńskiego

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 01.06 18:00

Wernisaż wystawy „Portret Miasta. Fotografie archiwalne z albumów siedlczan”

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 01.06 19:00

Koncert jazzowo-poetycki Dariusza Krzęcio

więcej »
2

MIASTO SIEDLCE, 02.06

Otwarte koszary i lotnisko

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 02.06

Dzień Dziecka z książką

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 02.06 19:00

Siedlce: Wieczór Uwielbienia w parafii sw. Teresy

więcej »
3

MIASTO SIEDLCE, 03.06

Noc Bibliotek z Agnieszką Osiecką

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 03.06 - 04.06

Ruszają zapisy na II Pieszy Rajd Śladami Kapitana „Ostoi”

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 03.06

Biała sobota w Siedlcach

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 03.06

Siedlce: Czuwanie wspólnot, ruchów i stowarzyszeń w wigilię Uroczystości Zesłania Ducha Świętego

więcej »
4

MIASTO SIEDLCE, 04.06

W niedzielę utrudnienia w Siedlcach

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 04.06

Finał kampanii „Kilometry Dobra 2017”

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 04.06

Festyn w Niwiskach

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 04.06 07:30

Piknik Wędkarski z okazji Dnia Dziecka nad siedleckim zalewem

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 04.06 11:30

Marsz dla Życia i Rodziny w Siedlcach /zapowiedź/

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 04.06 15:00

Piknik Rodzinny w Pruszynie

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 04.06 16:00

Rosyjskie dzieci Siedlcom

więcej »
5 6

MIASTO SIEDLCE, 06.06

Żyjemy tak, jak śnimy – samotnie. Wykład Anny Szczepan-Wojnarskiej w MBP

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 06.06

6 czerwca zawyją syreny

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 06.06 18:00

„Chcemy być sobą” - koncert Zespołu Wokalnego Sweet Angels

więcej »
7

MIASTO SIEDLCE, 07.06

Treningi Nordic Walkingu nad siedleckim zalewem

więcej »
8

MIASTO SIEDLCE, 08.06

VITOexTrEAM: Tym razem Ameryka Łacińska

więcej »
9

MIASTO SIEDLCE, 09.06

Rekolekcje „Totus Tuus 2017” w parafii Św. Józefa

więcej »
10

MIASTO SIEDLCE, 10.06

Siedlce: BLACKTOP 2017

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 10.06

Motocykliści śladami Jana Pawła II

więcej »

DROHICZYN, 10.06

Idźcie i głoście – wystawa ikon współczesnych

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 10.06

Rekolekcje „Totus Tuus 2017” w parafii Św. Józefa

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 10.06

W sobotę Memoriał Henryka Guta

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 10.06 10:00

XIV Siedleckie Targi Pracy

więcej »
11

MIASTO SIEDLCE, 11.06

Rekolekcje „Totus Tuus 2017” w parafii Św. Józefa

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 11.06

Mrowisko czyli zabytkowe pojazdy w Siedlcach

więcej »
12

MIASTO SIEDLCE, 12.06

O uzależnieniach i warunkach odzyskania wolności - konferencja z udziałem ks. Marka Dziewieckiego

więcej »
13

POWIAT SIEDLECKI, 13.06

Trylogia w Dąbrowie

więcej »
14

MIASTO SIEDLCE, 14.06

Treningi Nordic Walkingu nad siedleckim zalewem

więcej »
15

MIASTO SIEDLCE, 15.06

Siedlce dla Jezusa

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 15.06

Od jutra „Jackoowerem” po Siedlcach

więcej »
16 17

ŁUKÓW, 17.06

Stoczek Łukowski: Sejmik Wiejskich Zespołów Teatralnych

więcej »
18

ŁUKÓW, 18.06

Stoczek Łukowski: Sejmik Wiejskich Zespołów Teatralnych

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 18.06 13:00

„Sobótkowe Spotkania” w Kukawkach

więcej »
19 20

MIASTO SIEDLCE, 20.06 18:00

Letnie wirowanie - Koncert ZPiT ZS Chodowiacy

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 20.06 19:00

Koncert Haliny Kunickiej w Chodowie

więcej »
21

MIASTO SIEDLCE, 21.06

Treningi Nordic Walkingu nad siedleckim zalewem

więcej »
22 23

MIASTO SIEDLCE, 23.06

Mój Tata - mój bohater - koncert uwielbienia w Siedlcach

więcej »
24

POWIAT SIEDLECKI, 24.06

X Koczowisko Ministrantów

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 24.06 10:00

X Diecezjalne Koczowisko Ministranckie

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 24.06 10:00

Zakończenie roku akademickiego w siedleckim Uniwersytecie Dziecięcym

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 24.06 21:00

Nocna piesza pielgrzymka do Mokobód

więcej »
25

POWIAT SIEDLECKI, 25.06 12:00 - 25.06 22:00

Obchody jubileuszu 570-lecia Igań k. Siedlec

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 25.06 13:00

Pokutny Marsz Różańcowy za Ojczyznę

więcej »
26

MIASTO SIEDLCE, 26.06

Szare Anioły - pokaz filmu w Siedlcach

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 26.06 18:00

Pokaz filmu Szare Anioły w CKiS Siedlce [ZAPROSZENIE]

więcej »
27 28

MIASTO SIEDLCE, 28.06

Treningi Nordic Walkingu nad siedleckim zalewem

więcej »
29

MIASTO SIEDLCE, 29.06 12:00

Imieniny bpa Piotra Sawczuka

więcej »
30

MIASTO SIEDLCE, 30.06

Letni Festiwal pod Muralem (dla tych co nie wyjechali)

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 30.06 20:30

„Piosenka łączy pokolenia - Młodzi Siedlcom”

więcej »

Kondolencje

Najnowsze Informacje