R E K L A M A



POWIAT SIEDLECKI

drukuj Prześlij znajomemu zgłoś błąd archiwum Cofnij
util util util
foto

Masowa mogiła powstańcza w Iganiach pod Siedlcami
2016-03-03 09:14:51 Artykuł czytany 1778 razy


8 lutego podpisana została karta zabytku nieruchomego dla zabytków niewpisanych do rejestru zabytków dla „Mogiły Powstańców poległych w Bitwie pod Iganiami w 1831 r.” Domniemane miejsce, gdzie po zwycięskiej bitwie z czasów Powstania Listopadowego pochowano ok. 400 polskich żołnierzy jest już chronione prawem i czeka na potwierdzenie poprzez badania inwazyjne, czyli archeologiczne. Losy tego miejsca nie są jednak przesądzone i nadal pozostaje nieoznakowanym kawałkiem ziemi, nielegalnym wyrobiskiem piasku, zarośniętym wzniesieniem, gdzie łatwiej odnaleźć współczesne śmieci niż jakiekolwiek upamiętnienie wydarzeń z krwawych walk sprzed ponad 185 lat.


Moskal wypchnięty bagnetami ze wsi

Bitwa pod Iganiami rozegrała się 10 kwietnia 1831 r. Jej przebieg moglibyśmy dziś doskonale obserwować spoglądając na Iganie z terenu, na którym znajduje się bar McDonald’s. Tego dnia wojska polskie pod dowództwem gen. Ignacego Prądzyńskiego starły się z armią rosyjską dowodzoną przez gen. Grigorija Rosena. Teren walk objął zwłaszcza dzisiejszą wieś Iganie Stare i Iganie Nowe, okolice traktu Warszawa-Terespol i dawny most i bród na rzece Muchawce. Początkowo wojsko polskie ostrzeliwane było skutecznie przez artylerię wroga, a doświadczeni w wojnie rosyjsko-tureckiej jegrzy wyparli ze wsi 8 pułk piechoty. Kontratakujący Prądzyński odrzucił żołnierzy carskich zaciętą walką na bagnety. Kiedy Rosjanie zdali sobie sprawę z niemożliwości utrzymania pozycji rzucili się do miejsca przeprawy przez rzekę w stronę Siedlec. Rozpoczął się wyścig do mostu. Jedynie część Rosjan zdołała przejść na drugi brzeg, reszta pozbawiona możliwości odwrotu złożyła broń. Straty rosyjskie wyniosły ok. 5 tys. ludzi w zabitych, rannych i jeńcach. Polacy stracili ok. 400 żołnierzy. Niestety, gen. Skrzynecki nie kontynuował natarcia pomimo próśb gen. Prądzyńskiego i zwycięstwo Polaków nie zostało przypieczętowana pełnym dobiciem wroga i zajęciem strategicznych Siedlec z magazynami żywności, amunicji i broni.



Gdzie pochowano naszych?


Mówimy o wzniesieniu po południowej stronie traktu brzeskiego w Iganiach Nowych, przy parkingu, przed rondem. Tadeusz Moniewski w książce „Siedlce. Przewodnik po mieście i powiecie” z 1929 r., pisał że „Na miejscu, gdzie ongiś w czasie pamiętnych bojów listopadowych toczyła się walka pod Iganiami, wzniesiono skromny krzyż pamiątkowy. Krzyż ten zarówno z tego powodu, jak też ze względu na to, że w czasach niewoli był dla siedlczan miejscem pielgrzymek w czasie konspiracyjnie święconych uroczystości patriotycznych, stał się prawdziwą pamiątką historyczną”. Miejsce pamięci funkcjonowało więc już w czasie zaborów. Wiadomo, że 10 kwietnia 1922 r. na wzgórzu postawiono brzozowy krzyż z tablicą: „Pamięci poległych bohaterów z korpusu Generała Ignacego Prądzyńskiego w zwycięskiej bitwie pod Iganiami w dniu 10-tym kwietnia 1831 r. z Rosjanami”. Szkic miejsca zawarty w albumie „Pomniki bojowników o niepodległość 1794-1863” z 1929 r. zawiera fotografię krzyża i informację, że postawiony on został na mogile powstańczej. W 1931 r. wybudowano nieopodal pomnik upamiętniający bitwę, który stoi tam do dzisiaj. Do czasów drugiej wojny brzozowy krzyż powstańczy stał nadal, widoczny m.in. na zdjęciu zamieszczonym na okładce „Tygodnika Ilustrowanego” nr 38 z 1931 r., gdzie widać w tle krzyż względem pomnika, co pozwoliło dzisiaj na precyzyjne zlokalizowanie miejsca. W wykazie grobów i pomników z czasów Powstania Listopadowego z 1939 r. znajdujących się w Archiwum Państwowym w Lublinie także zamieszczono informację o brzozowym krzyżu w Iganiach. Do upowszechnienia wiedzy historycznej na temat domniemanej mogiły przyczyniał się przez lata przede wszystkim dr Rafał Dmowski z Instytutu Historii i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach.

Brawo dla konserwatora zabytków!


Już w 2013 r. Stowarzyszenie „Nasze Iganie” powiadomiło wojewodę mazowieckiego o lokalizacji mogiły prosząc o badania archeologiczne (te jednak leżały po stronie kompetencji konserwatora zabytków). Niestety, do końca 2015 r. do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków Delegatura w Siedlcach nie wpłynęło żadne pismo w tej sprawie… 2 grudnia 2015 r. zrobił to w końcu Michał Krasuski, młody pasjonat historii z okolic Siedlec. - Uznałem, że należy jak najszybciej poinformować konserwatora zabytków o mogile w Iganiach, by objąć to miejsce prawną ochroną – mówi młody poszukiwacz. - Reakcja była bardzo szybka i profesjonalna. Dzisiaj miejsce to jest już zabytkiem i czeka - miejmy nadzieję - na badania archeologiczne – dodał.

Teren jednak znajduje się na gruntach prywatnych i aby wykonać archeologiczne badania sondażowe mogące potwierdzić lokalizację mogiły należy uzyskać pozwolenie właścicielskie. Tym samym, nie wiadomo na dzisiaj kiedy i czy badania w ogóle się odbędą. Co kryje wzniesienie/kopiec przy trakcie brzeskim? - Doświadczenie badań archeologicznych przeprowadzanych w ostatnich latach na terenie Polski pokazuje, ze miejsca krzyży po bitewnych i przekaz ustny okolicznych mieszkańców o znajdującej się mogile idą w parze. Przykładem jest choćby mogiła z 1831 r. pod Sokołdą. Jednak czy na pewno będzie to zbiorowy grób tylko polskich żołnierzy? W tym przypadku spojrzałbym na znane już wyniki badań archeologicznych z Reduty Ordona w Warszawie gdzie szeregowych, zarówno Polaków jak i Rosjan grzebano w zbiorowych mogiłach. Prawdopodobnym jest zatem, że i w tym przypadku oraz innych miejsc bitew Powstania Listopadowego jest podobnie – mówi Marcin Zdrojewski, autor broszury „Iganie. 177. rocznica bitwy” - Z wielu opracowań książkowych i potwierdzeń archeologicznych wynika, że nikt nie przenosił poległych w boju na duże odległości. Zatem mogił tych należy spodziewać się zawsze w najbliższej okolicy pola bitwy. Jedyne na co warto zwrócić uwagę to fakt, że w zbiorowych mogiłach nie ma oficerów. Zarówno rosyjskich jak i polskich grzebano osobno, czego dowodem jest choćby przykład Igań, gdzie znajduje się samotny grób kapitana Hipolita Stokowskiego – dodaje Zdrojewski. Zdaniem części ekspertów, szczątki powinny pozostać na miejscu (bez ekshumacji), zadokumentowane archeologicznie i upamiętnione tam, gdzie spoczywały przez lata.



Robert Wit Wyrostkiewicz z
mieszkanką Igań. W tle wzniesienie,
prawdopodobna
mogiła żołnierzy polskich.

Autor tekstu - Robert Wit Wyrostkiewicz jest  dziennikarzem, poszukiwaczem, redaktorem naczelnym serwisu Archeolog.pl, założycielem Muzeum Wojny i Pokoju oraz prezesem Mazowieckiego Stowarzyszenia Historycznego „Exploratorzy.pl


DJ
wykop
Nasi reporterzy są do państwa dyspozycji:

Adam Białczak
tel. 500 187 558
a.bialczak@radiopodlasie.pl
|
|
|
Monika Jabłkowska
tel. 512 111 737
jablkowska.m@radiopodlasie.pl
|
|
|
Andrzej Ilczuk
tel. 502 173 757
andrzej.ilczuk@radiopodlasie.pl
|
|
|
Kamil Skorupski
tel. 504 838 118
skorupski@radiopodlasie.pl

Komentarze

  • Joanna
    2016-03-04 11:09:29

    arrow

    Nasza, polska, historia jest warta upamiętnienia. Oby więcej takich inicjatyw.

Odśwież obrazek.

Publikowane komentarze sa prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Portal nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Zgodnie z orzeczeniem NSA, redakcja portalu podlasie24.pl, zastrzega sobie prawo udostępnienia IP użytkownika sieci, na żądanie osoby pokrzywdzonej.




Siedlce

w lewoStyczeń 2017w prawo
Pon Wt Śr Czw Pią So Nd
1

MIASTO SIEDLCE, 01.01

Harmonogram pracy Parku Wodnego Siedlce w okresie świątecznym

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 01.01

Noworoczny mecz rugby w Siedlcach

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 01.01

Lodowisko w okresie świątecznym

więcej »
2 3 4

MIASTO SIEDLCE, 04.01

Noworoczna Gala Operetkowa na Scenie Teatralnej Miasta Siedlce

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 04.01

Uczniowie zaśpiewają najpiękniejsze kolędy

więcej »
5

MIASTO SIEDLCE, 05.01

Siedlce na fali, czyli zawody Smoczych Łodzi /ZAPOWIEDŹ/

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 05.01

Siedlce: Koncert na 70. urodziny Seweryna Krajewskiego

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 05.01

Oglądaj na żywo Zawody Smoczych Łodzi

więcej »

ARMS, 05.01 - 31.12

Siedlce na Fali, czyli zawody Smoczych Łodzi w Siedlcach

więcej »
6

MIASTO SIEDLCE, 06.01

Koncert Macieja Miecznikowskiego na finał Orszaku Trzech Króli

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 06.01

Orszak Trzech Króli w Wodyniach

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 06.01

Orszak Trzech Króli przejdzie ulicami Siedlec

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 06.01 11:45

Orszak Trzech Króli w Siedlcach

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 06.01 14:30

Orszak Trzech Króli w Białkach k. Siedlec

więcej »
7 8

MIASTO SIEDLCE, 08.01 17:00

Koncert „Piękno kolędy w tradycji polskiej” w Sali Białej

więcej »
9

POWIAT SIEDLECKI, 09.01

Ruszają zapisy na II Pieszy Rajd Powstańczy im. ks. Brzóski

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 09.01

„Polesie” - wystawa fotografii Adama Krasuskiego

więcej »
10

MIASTO SIEDLCE, 10.01 12:00

Anna Maria Anders przyjedzie do Siedlec

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 10.01 19:00

„Siedem pożegnań” - wiersze Andrzeja Meżeryckiego

więcej »
11

MIASTO SIEDLCE, 11.01

Wojciech Sumliński w Siedlcach

więcej »

WŁODAWA, 11.01

Zbuczyn: właśnie o uprawie i pielęgnacji roślin ozdobnych

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 11.01

Kolędowanie w Pałacu Ogińskich

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 11.01 18:00

Kolędowanie w Pałacu Ogińskich /ZAPOWIEDŹ/

więcej »
12

MIASTO SIEDLCE, 12.01

VITO exTrEAM: Jędrzej Majka i niezwykła podróż na Kresy

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 12.01

Wybiorą najlepsze CV

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 12.01 11:00

Diecezjalny finał tegorocznej edycji Olimpiady Teologii Katolickiej

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 12.01 19:00

Koncert Noworoczny zespołu Stellaire

więcej »
13

MIASTO SIEDLCE, 13.01 10:00

SZŁA KOLĘDA 2017

więcej »
14

MIASTO SIEDLCE, 14.01

Turniej Hokejowy w Siedlcach

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 14.01

REKOLEKCJE DLA MAŁŻEŃSTW

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 14.01

Zabawa choinkowa dla dzieci z najuboższych rodzin

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 14.01 09:30

Spotkanie formacyjne sióstr zakonnych

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 14.01 18:00

KPS Siedlce podejmie SKS Hajnówka

więcej »
15

MIASTO SIEDLCE, 15.01

REKOLEKCJE DLA MAŁŻEŃSTW

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 15.01

"Dziadek do orzechów" na Scenie Teatralnej Miasta Siedlce

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 15.01 15:00

Noworoczny Koncert Kolęd i Pastorałek w Skórcu

więcej »
16

MIASTO SIEDLCE, 16.01 - 03.02

Kolejną zbiórkę dla zwierząt organizuje siedlecki UPH

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 16.01

Siedlce: Kolędy Pokoleń w PG2

więcej »
17 18 19

MIASTO SIEDLCE, 19.01

Siedlce: zawyją syreny

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 19.01 18:00

Wystawa fotografii „Wśród bagien i piasków”

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 19.01 20:00

KONCERT MALEŃCZUK TRIO w Cichej Stanicy

więcej »
20

POWIAT SIEDLECKI, 20.01 - 21.01

Trwają zapisy na II Pieszy Rajd Powstańczy im. ks. Brzóski

więcej »
21

MIASTO SIEDLCE, 21.01

Wernisaż w Galerii Kultura

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 21.01 10:00

Spotkanie kandydatek wdów konsekrowanych

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 21.01 18:00

Ogólnopolska premiera spektaklu w Mordach

więcej »
22

MIASTO SIEDLCE, 22.01 16:00

„Szampańska klasyka” - koncert Kwartetu Smyczkowego Aleksandria

więcej »
23 24

MIASTO SIEDLCE, 24.01 10:00

Turniej Sztuki Recytatorskiej i Poezji Śpiewanej - zgłoszenia

więcej »
25 26

MIASTO SIEDLCE, 26.01

Siedlce: zawyją syreny

więcej »
27 28 29

MIASTO SIEDLCE, 29.01 19:00

Historia Caro Dance przedstawiona w formie koncertu

więcej »
30 31

Kondolencje

Najnowsze Informacje