Przeczytaj...

drukuj Prześlij znajomemu zgłoś błąd archiwum Cofnij
util util util
foto

Wieża Eiffla nocą… czyli zasady fotografowania zabytków i eksponatów muzealnych (nie tylko podczas wakacji)
2019-07-15 17:08:52 Artykuł czytany 49 razy


Wybierając się na długo wyczekiwany urlop warto pamiętać o kilku zasadach związanych z fotografowaniem architektury (także tej zabytkowej) i eksponatów muzealnych. Nie wszyscy bowiem wiedzą, że udostępnianie zdjęć znanych atrakcji turystycznych, jak m.in. paryska wieża Eiffla czy brukselskie Atomium, obwarowane jest szeregiem regulacji prawnoautorskich.



Większość otaczających nas przedmiotów czy zjawisk można spokojnie zakwalifikować jako utwory w rozumieniu prawa autorskiego. Reklama na bilbordzie, muzyka z radia czy w końcu budynki, rzeźby i inne obiekty, na stałe umiejscowione w przestrzeni publicznej podlegają regulacjom, określającym zasady ich eksploatacji. Najważniejszym przepisem w tym kontekście będzie uregulowane w art. 33 pkt 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych tzw. prawo panoramy (znane również jako „wolność panoramy), które pozwala na wykorzystywanie (nawet komercyjne) „utworów wystawionych na stałe na ogólnie dostępnych drogach, ulicach, placach lub w ogrodach, jednakże nie do tego samego użytku” (utworem w tym kontekście są oczywiście budynki stanowiące bezsprzecznie wynik pracy twórczej ich projektantów, architektów i budowniczych.). Ratio legis przywołanego przepisu polega przede wszystkim na umożliwieniu swobodnego fotografowania lub filmowania przestrzeni publicznej bez konieczności uzyskiwania jakichkolwiek zgód. Pamiętając, że rozpowszechnianie utworu (przedmiotu prawa autorskiego) zależne jest od zgody twórcy, wolność panoramy stanowi ciekawy wyjątek od ogólnej (i naczelnej) zasady prawa autorskiego. Należy jednak wspomnieć, iż rzeczona wolność jest w zasadzie nieco ograniczona, gdyż dotyczy jedynie obiektów stale wkomponowanych w krajobraz danego miasta. Spod regulacji wyłączone są wszelkie czasowe ekspozycje artystyczne czy wystawy sklepowe.

Bardzo ważnym elementem tego przepisu jest również końcowy zapis sugerujący dopuszczalność wykorzystywania elementów panoramy, tylko w wypadku, gdy nie będzie to miało na celu „tego samego użytku”. Te dość zawiłe stwierdzenie, można sprowadzić jednak do zakazu bezprawnego kopiowania cudzej pracy. Np. jeżeli zdjęcie rzeźby czy muralu posłuży do wykonania identycznego dzieła – kopii uwiecznionej przez nas pracy.
Od powyższej zasady oczywiście istnieją pewne wyjątki. Wypada również wspomnieć, że nie tak dawno temu, bo w połowie 2015 r. Parlament Europejski debatował nad ograniczeniem wolności panoramy. Zaproponowana przez francuskiego deputowanego Jean-Marie Cavadę poprawka zakładała, że komercyjne wykorzystanie fotografii czy materiałów audiowizualnych przedstawiających obiekty publiczne, będzie każdorazowo wymagało uzyskania zgody twórcy dzieła albo odpowiedniego urzędu. Europosłowie na szczęście odrzucili ten pomysł, gdyż słusznie wskazała Julia Reda z Partii Piratów - planowana reforma mogłaby uniemożliwić lub znacznie utrudnić pracę wielu twórcom oraz ograniczyć dostęp do kultury wiedzy. Nie znaczy to jednak, że wszystkie państwa Unii Europejskiej stają po stronie swobodnego dostępu do utworów architektonicznych. Wystarczy wspomnieć chociażby Belgię, która ograniczyła swobodę rozpowszechniania materiałów zawierających jedną z najpopularniejszych atrakcji turystycznych – brukselskie Atomium. Ta imponująca rzeźba przedstawiająca powiększony 165 miliardów razy model kryształu żelaza, podlega ochronie i udostępnianie przedstawiających ją zdjęć np. na portalach społecznościowych będzie stanowiło naruszenie.

Z podobną, choć nieco bardziej skomplikowaną sytuacją, będziemy mieć do czynienia z Wieżą Eiffla. Najpopularniejszą atrakcję turystyczną Paryża można swobodnie fotografować za dnia, jednak, aby legalnie opublikować zdjęcia wykonane w nocy, musimy już uzyskać pozwolenie. Zastanawiacie się - dlaczego? Otóż prawem autorskim chronione jest oświetlenie obiektu. Iluminacja świetlna wieży Eiffla została stworzona przez Pierre'a Bideau na początku 1985 r. Francuskie sądy uznały, że takie oświetlenie jest na tyle oryginalne i nowatorskie, iż stanowi samodzielny utwór chroniony przez francuskie prawo (Sąd Apelacyjny w Paryżu, 11.06.1990 r., Francuski Sąd Najwyższy, 3.03.1992 r.,). Prawa te są zarządzane w imieniu i na rzecz paryskiego merostwa przez Stowarzyszenie ds. Eksploatacji wieży Eiffla (Société d'Exploitation de la Tour Eiffel) i to właśnie do tego organu należy się zgłosić po upoważnienie do rozpowszechniania wizerunku wieży Eiffla z nocną iluminacją świetlną.


Zwyczajowo przyjmuje się, że art 33 Pr. Aut. dotyczy wyłącznie obiektów znajdujących się w otwartej przestrzeni publicznej. Taka konstrukcja przepisu sprawia, że nie obejmuje on wnętrz budynków, takich jak np. hale dworcowe czy sale restauracyjne. W sytuacji, w której chcielibyśmy udostępnić materiały przedstawiające taką przestrzeń będziemy musieli uzyskać zgodę nie tylko właściciela praw autorskich, ale również właściciela bądź zarządcy samego obiektu. Warto zatem przed wizytą w danym muzeum czy bibliotece zapoznać się zasadami obowiązującymi w zakresie rozpowszechniania zdjęć wnętrz budynku. Tak samo, jak warto czytać muzealne regulaminy – w nich bowiem znajdziemy informacje dotyczące fotografowania eksponatów. Co prawda, można zaryzykować stwierdzenie, że w większości przypadków prawa autorskie już wygasły (70 lat od śmierci autora bądź ostatniego ze współautorów dzieła), nie znaczy to jednak, że instytucje nie mogą wprowadzać własnych wytycznych.

Najczęściej spotykanym obostrzeniem jest zakaz używania lamp błyskowych, które mają powodować reakcje fotochemiczne ingerujące w strukturę konkretnego eksponatu czy obrazu. I tak jak nie spotkałem się z sytuacją, żeby ktoś kwestionował tę zasadę, to już pobieranie opłat za możliwość wykonywania zdjęć w muzeach wydaje się być nieco nie na miejscu. Podobnego zdania był Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który na początku 2010 r. rozpatrując właśnie taką sprawę uznał, że zapisy w regulaminie, które ograniczają fotografowanie i filmowanie eksponatów (aby móc to swobodnie czynić, należało uzyskać zgodę dyrektora oraz uiścić odpowiednią opłatę) są niezgodne z prawem konsumenckim i postanowił wpisać je do, prowadzonego przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Rejestru Klauzul Niedozwolonych (poz. 1945). Co ciekawe, konsekwencją tego wyroku (oczywiście oprócz zakazania tego typu zasad) jest uznanie muzeów za przedsiębiorców, a zwiedzających za konsumentów – taka konstrukcja umożliwiła objęcie zwiedzających szerszą ochroną prawną w przypadku stosowania nieuczciwych praktyk ze strony dyrektorów czy zarządców konkretnych instytucji.


Autor: Paweł Kowalewicz, prawnik w Fundacji Legalna Kultura


wykop

Komentarze

Odśwież obrazek.

Publikowane komentarze sa prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Portal nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Redakcja zastrzega sobie prawo do usuwania komentarzy obraźliwych lub zawierających wulgaryzmy.

Co, gdzie, kiedy

w lewoSierpień 2019w prawo
Pon Wt Śr Czw Pią So Nd
1

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 01.08

Rajd rowerowy z okazji 75. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 01.08

MOK: Lato w mieście 2019

więcej »

RADZYŃ, 01.08

Bajka dla dzieci „Mała wielka stopa”

więcej »

POWIAT BIALSKI, 01.08 16:30

Terespol pamięta! - 75. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego

więcej »

SOKOŁÓW, 01.08 17:00

Uczczą pamięć Powstańców

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 01.08 17:00

Oddadzą cześć Powstańcom

więcej »

GARWOLIN, 01.08 17:00

Garwolin: 75. rocznica Powstania Warszawskiego

więcej »

ŁUKÓW, 01.08 17:00

Łukowskie obchody wybuchu Powstania Warszawskiego

więcej »

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 01.08 17:00

Biała Podlaska: obchody 75. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego

więcej »

MIŃSK MAZ., 01.08 18:30

Wernisaż wystawy malarstwa Anny Kurdej

więcej »

SIEMIATYCZE, 01.08 19:00

Siemiatycze: wystawa w bibliotece

więcej »
2

SIEMIATYCZE, 02.08 17:00

Międzynarodowy Festiwal Folkloru zagości w Ciechanowcu

więcej »

ŁUKÓW, 02.08 21:00

Łuków: Jetro Cinema Summer

więcej »
3

MIĘDZYRZEC, 03.08

Festyn żeglarski w Międzyrzecu /zapowiedź/

więcej »

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 03.08

Bezpłatna mammografia w Białej Podlaskiej

więcej »

SIEMIATYCZE, 03.08

Zapowiada się kolejny rekordowy spływ – w sobotę z Drohiczyna wyrusza spływ „500 kajaków”

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 03.08

„Zielony Korczew” już w ten weekend

więcej »

SIEMIATYCZE, 03.08 12:00

Muzyczne Dialogi nad Bugiem

więcej »

WĘGRÓW, 03.08 18:00

Koncert „Wokół Fenomenu Pieśni Romantycznej”

więcej »
4

POWIAT BIALSKI, 04.08

Dni Wisznic 2019 z Lady Pank i Zenkiem Martyniukiem

więcej »

GARWOLIN, 04.08

Festyn rodzinny w Niesadnej

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 04.08

Otwarta scena MOK. Summer on the street

więcej »

POWIAT BIALSKI, 04.08

Wojewódzka Wystawa Koni Zimnkorwistych

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 04.08

„Zielony Korczew” już w ten weekend

więcej »

RADZYŃ, 04.08

W Radzyniu niedziela pełna atrakcji dla dzieci

więcej »

SIEMIATYCZE, 04.08

Niedzielne popołudnie ze sztuką w Perlejewie

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 04.08

Pod Siedlcami w Wiśniewie...

więcej »

ŁUKÓW, 04.08 10:00

Łuków: giełda kolekcjonerów

więcej »

ŁUKÓW, 04.08 12:00

Powiat łukowski: Święto Miodów 2019

więcej »

ŁUKÓW, 04.08 13:00

Łukowski Klub „Ostoja” zaprasza do oddawania krwi

więcej »

MIŃSK MAZ., 04.08 14:00

Czytanie na trawie w Mińsku Mazowieckim

więcej »

SIEMIATYCZE, 04.08 17:00

Dzień Grodziska 2019

więcej »

WĘGRÓW, 04.08 19:00

„Ordonka” - koncert Marleny Uziębło

więcej »
5 6 7 8

RADZYŃ, 08.08

„Gra o wszystko” w wakacyjnym „Kinie pod Chmurką”

więcej »

WŁODAWA, 08.08 14:00

Ludzie słowa: Spotkanie z Grażyną Lutosławską

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 08.08 19:00

MOK Summer Music Festival - The Best of Queen

więcej »
9

ŁUKÓW, 09.08 21:00

Letnie kino w łukowskim parku

więcej »
10

SIEMIATYCZE, 10.08

Chopin nad Bugiem

więcej »

WĘGRÓW, 10.08

Michał Szpak gwiazdą Dni Węgrowa 2019

więcej »

SOKOŁÓW, 10.08

MISTRZOSTWA POLSKI MASTERS

więcej »

SOKOŁÓW, 10.08

Powiat sokołowski: będą utrudnienia w ruchu

więcej »

MIŃSK MAZ., 10.08

I Charytatywny Piknik Rodzinny Mazowsze Bohaterom

więcej »

WĘGRÓW, 10.08 11:00

I Węgrowski Zlot Pojazdów Zabytkowych

więcej »

MIASTO BIAŁA PODLASKA, 10.08 11:00

KsięgoZbiór w Białej Podlaskiej

więcej »

SIEMIATYCZE, 10.08 18:00

Proletaryat wystąpi w sobotę w Siemiatyczach na Blues – Rock Festiwal

więcej »
11

POWIAT BIALSKI, 11.08

Wkrótce wieczór uwielbienia w Wisznicach

więcej »

SOKOŁÓW, 11.08

MISTRZOSTWA POLSKI MASTERS

więcej »

MIŃSK MAZ., 11.08

MĄŻ i ŻONA Aleksandra Fredry w świetlicy wiejskiej w Dąbrowie

więcej »

ŁUKÓW, 11.08

Pomnik ostatniego żołnierza wyklętego

więcej »

SOKOŁÓW, 11.08

Powiat sokołowski: będą utrudnienia w ruchu

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 11.08

Piknik Strażacki w Skórcu

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 11.08

Zbuczyn: piknik rodzinny i spotkanie z Jarosławem Kaczyńskim

więcej »

SIEMIATYCZE, 11.08

Watertag – Bitwa wodna w Siemiatyczach

więcej »

RADZYŃ, 11.08

Piknik u Potockich

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 11.08 10:00

Piknik Strażacki OSP Skórzec

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 11.08 12:00

Piknik i turniej siatkarski w Kotuniu

więcej »

POWIAT BIALSKI, 11.08 14:00

Jarmark Rękodzielniczy w Terespolu

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 11.08 19:00

MOK Summer Music Festival - Ballady Leonarda Cohena

więcej »

ŁUKÓW, 11.08 19:00

Łuków: disco w amfiteatrze

więcej »
12

ŁUKÓW, 12.08

Łuków: „Podziemna Historia”

więcej »

ŁUKÓW, 12.08

Kino Łuków: „Zatańczymy?”

więcej »

GARWOLIN, 12.08 17:00

Chodzi mucha po suficie. Koncert duetu muzycznego kontrabas i trąbka

więcej »
13

MIASTO SIEDLCE, 13.08 18:00

Fatum w Siedlcach

więcej »
14

MIASTO SIEDLCE, 14.08

Doroczna Wystawa Prac Pracowni Rysunku i Malarstwa

więcej »

GARWOLIN, 14.08

Maciejowice: pamiętają w Bitwie Warszawskiej

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 14.08 10:00

Święto Wojska dzień wcześniej

więcej »

POWIAT BIALSKI, 14.08 12:00

Uroczystości odpustowe w Kodniu

więcej »

POWIAT BIALSKI, 14.08 17:00

Uroczystości odpustowe w Leśnej Podlaskiej

więcej »
15

POWIAT BIALSKI, 15.08

Uroczystości odpustowe w Kodniu

więcej »

ŁUKÓW, 15.08

ŁOK włącza się w obchody Święta Wojska Polskiego

więcej »

MIŃSK MAZ., 15.08

Jarmark folkowy w Wilkowyjach

więcej »

POWIAT BIALSKI, 15.08

Uroczystości odpustowe w Leśnej Podlaskiej

więcej »

POWIAT SIEDLECKI, 15.08

Zbliża się Disco Mazovia w Mościbrodach

więcej »

SIEMIATYCZE, 15.08

Turniej Siatkówki Plażowej w Ciechanowcu

więcej »

ŁUKÓW, 15.08

Łuków: Święto Wojska Polskiego

więcej »

GARWOLIN, 15.08 10:00

Święto Wojska Polskiego w Garwolinie

więcej »

SIEMIATYCZE, 15.08 12:00

Parada motocykli Siemiatycze - Drohiczyn – Grodzisk

więcej »

LUBARTÓW, 15.08 20:00

Opera w plenerze, czyli Moniuszko w Kozłówce

więcej »
16

ŁUKÓW, 16.08

Francuska komedia „Alibi. com" w ramach „JETRO CINEMA SUMMER 2019”

więcej »
17

SIEMIATYCZE, 17.08 10:00

6. Turniej Plażowej Piłki Siatkowej w Mielniku

więcej »

LUBARTÓW, 17.08 16:00

Dni Kocka 2019

więcej »
18

SOKOŁÓW, 18.08

Festyn OSP w Sawicach

więcej »

MIŃSK MAZ., 18.08

Dożynki Gminno-Parafialne w Latowiczu

więcej »

POWIAT BIALSKI, 18.08

Jarmark Sapieżyński w Kodniu - zapowiedź

więcej »

LUBARTÓW, 18.08

Kock: Uroczystości patriotyczne i dożynki gminno - parafialne

więcej »

RADZYŃ, 18.08

Charytatywny Maraton Zumby „Pokoloruj Świat”

więcej »

GARWOLIN, 18.08

Górzno: tego jeszcze nie grali

więcej »

SOKOŁÓW, 18.08

Letni Koncert Disco w Sokołowie Podlaskim

więcej »

GARWOLIN, 18.08

Garwolin: festyn rodzinny ze szczytnym celem

więcej »

POWIAT BIALSKI, 18.08 11:00

I Bialskopodlaskie Święto Miodu

więcej »

RADZYŃ, 18.08 12:00

Dożynki Gminno-Parafialne w Ulanie-Majoracie

więcej »

RYKI, 18.08 13:00

Dziękczynienie za plony w gminie Kłoczew

więcej »

ŁUKÓW, 18.08 19:00

Artyści z Krakowa i organista z USA wystąpią w Łukowie

więcej »

WĘGRÓW, 18.08 19:00

Koncert „Wschodnia Nuta Po Naszemu”

więcej »
19 20

MIŃSK MAZ., 20.08

Warsztaty rodzinne - szycie filcowych kapci

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 20.08

Kolejna odsłona cyklu Kino Sensoryczne już 20 sierpnia

więcej »
21 22

MIASTO SIEDLCE, 22.08 19:00

MOK Summer Music Festival - Tribute to Sting

więcej »

DROHICZYN, 22.08 20:00

Golgota Młodych 2019 „Rozłam”

więcej »
23 24

MIASTO SIEDLCE, 24.08

Koncert muzyki klezmerskiej na scenie Letniego Festiwalu pod Muralem!

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 24.08 15:00

Wakacyjna Kraina Zabawy

więcej »
25

RADZYŃ, 25.08

Letnia Wyprzedaż Garażowa

więcej »

GARWOLIN, 25.08

Gminne dziękczynienie za plony w Podłężu

więcej »

MIĘDZYRZEC, 25.08

Dożynki gminne w Jelnicy i Sawkach

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 25.08

Bieg Jacka po raz dziesiąty!

więcej »

SIEMIATYCZE, 25.08 11:30

100 lat parafii Kąty

więcej »

WĘGRÓW, 25.08 12:00

VI Dożynkowy Festyn Parafialny w Grębkowie

więcej »

RYKI, 25.08 12:30

Dożynki powiatowo-gminne w Rykach

więcej »

WĘGRÓW, 25.08 13:00

I Piknik Kół Gospodyń Wiejskich Powiatu Węgrowskiego

więcej »

GARWOLIN, 25.08 13:00

Dziękczynienie za plony w gminie Pilawa

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 25.08 16:00

Każdy ma swoje Westerplatte…

więcej »

SIEMIATYCZE, 25.08 17:00

Wystawa malarstwa Piotra Kowieskiego

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 25.08 18:00

Krucjata Różańcowa za Ojczyznę /zapowiedź/

więcej »
26 27 28 29 30

RADZYŃ, 30.08

Ania Karwan, Katarzyna Groniec i Kuba Sienkiewicz wystąpią w Radzyniu

więcej »
31

MIASTO SIEDLCE, 31.08

V Rodzinny Piknik Trzeźwościowy

więcej »

RADZYŃ, 31.08

Ania Karwan, Katarzyna Groniec i Kuba Sienkiewicz wystąpią w Radzyniu

więcej »

MIASTO SIEDLCE, 31.08

2. Plogging Siedlce

więcej »

LUBARTÓW, 31.08

Koncert w Kocku - Z Klasyką przez Polskę

więcej »

Najnowsze Informacje

foto

Kup tanie ubezpieczenie OC – skorzystaj z kalkulatora...
2019-08-13 11:10:35 Kategoria:

Chcesz kupić ubezpieczenie OC w niskiej cenie? Teraz możesz samodzielnie wybrać dla siebie najlepszą ofertę. Wystarczy skorzystać z kalkulatorów ubezpieczenia on-line!

więcej »
foto

Szkoła Policealna – Medyczne Studium Zawodowe im....
2019-08-12 13:07:30 Kategoria:

Szkoła Policealna – Medyczne Studium Zawodowe im. Janusza Korczaka w Łukowie jest jedyną z ośmiu publicznych zawodowych szkół medycznych w województwie lubelskim, w...

więcej »
foto

Bajkowa Wyspa - przedszkole i żłobek w Pruszynie-Pieńkach
2019-07-01 07:26:27 Kategoria:

W Pruszynie-Pieńkach powstaje Bajkowa Wyspa - najwspanialsze przedszkole i żłobek. Bajkowa wyspa to niepowtarzalne miejsce na żłobkowo przedszkolnej mapie Siedlec i...

więcej »