R E K L A M A



WĘGRÓW

drukuj Prześlij znajomemu zgłoś błąd archiwum Cofnij
util util util
foto

Jak wyglądał proces wytwarzania dzwonów w Węgrowie?
2021-10-11 11:51:26 Artykuł czytany 353 razy


Piotr Jamski - pracownik Instytut Sztuki PAN w Warszawie poszukuje wspomnień, informacji i materiałów z kolekcji prywatnych i rodzinnych dotyczących procesu wytwarzania dzwonów w Węgrowie. Z prośbą o pomoc w znalezieniu niezbędnych informacji zwrócił się do naszej redakcji.


„Nazywam się Piotr Jamski i jestem pracownikiem Instytutu Sztuki PAN w Warszawie. Prowadzę badania dotyczące historii ludwisarstwa na terenie Rzeczpospolitej. Przygotowuję publikację dotyczącą dzwonów powstałych na Ziemi Węgrowskiej. Dotychczasowy stan badań nad funkcjonowaniem rzemiosła ludwisarskiego w Węgrowie można określić jako początkowy. Ogranicza się on do pobieżnych informacji zamieszczonych bądź w opracowaniach ogólnych na temat odlewnictwa, bądź tekstach publicystycznych udostępnianych w periodykach społecznych lub krajoznawczych. Nie potrafimy wskazać na liczbę ludwisarni funkcjonujących w mieście i jego okolicach. Brak jest rozpoznania lokalizacji wytworzonych przez nich obiektów, jak i choćby podstawowych informacji biograficznych o twórcach. Z powyższych względów działalność węgrowskich ludwisarni nie doczekała się dotąd choćby podstawowego opracowania. Ludwisarze w Węgrowie i okolicach działali prawdopodobnie od końca XVI w. mając bliskie relacje z ośrodkami w Warszawie. Niestety nie zachowały się lub pozostają nierozpoznane żadne artefakty ich twórczości. Osłabienie ustroju cechowego pod koniec XVIII wieku sprawiło, że na teren Węgrowa zaczęli napływać rzemieślnicy wędrowni lub niepoddający się rygorom korporacji. W przypadku rzemiosła ludwisarskiego na początku lat dwudziestych XIX w. przybyli/przybywali na ten teren rzemieślnicy pochodzenia szlacheckiego, należący do rodzin Rymaszewskich, Dorożyńskich i Włodkowskich. Przedstawiciele tych rodzin wywodzili się z Różany na (Białoruś), gdzie wcześniej prawdopodobnie już od IV ćwierci XVIII wieku trudnili się ludwisarstwem. Początkowo odlewając swe wytwory w Białej, Żeleźnikach i innych miejscach zamówień poszczególnych instrumentów, z czasem osiedli w Węgrowie, gdzie powstał dość prężny lokalny ośrodek odlewania dzwonów. Obecnie znamy kilkunastu przedstawicieli tej dziedziny rzemiosła związanych z Węgrowem. Oprócz wyżej wymienionych byli to czynni do lat 60 XX wieku Uciechowscy, Wojtkowscy oraz Kruszewscy działający do dnia dzisiejszego. Niewiele wiemy o warsztatach Dobrzyńskich, Skrzeczkowskich.  Pokolenia ludwisarzy odlały w Węgrowie lub jego okolicach kilka tysięcy dzwonów, z których znaczna część została zniszczona w trakcie wojen światowych, a także niestety została przelana jako „mało zabytkowe" w ostatnich dziesięcioleciach. Ten lokalny ośrodek tworzony był przez zazwyczaj niewielkie kilkuosobowe zakłady. Poza odlewniami często w proces tworzenia instrumentów włączali się miejscowi stolarze, ślusarze, mechanicy, kowale i rymarze. Ośrodek ten obsługiwał w XIX w. obszar Królestwa Polskiego i guberni zachodnich Cesarstwa Rosyjskiego. W XX wieku realizowano w Węgrowie zamówienia dla całego obszaru w granicach państwa polskiego. Obecnie dzięki odlewni rodziny Kruszewskich instrumenty z Węgrowa słychać niemal na całym świecie. Dzwony pochodzące z Węgrowa i Żeleźnik czekają na gruntowne przebadanie, które dałoby podstawę do porównań z innymi ośrodkami, precyzyjnego wskazania oeuvres poszczególnych twórców i przygotowani monografii tego ośrodka ludwisarskiego. Będę wdzięczny za podpowiedzi, wspomnienia, udzielenie informacji, udostępnienie materiałów z kolekcji prywatnych i rodzinnych dotyczących procesu wytwarzania dzwonów w Węgrowie.”

Kontakt: piotr.jamski@gmail.com

Fot. MJa

MJa/DW
wykop
Nasz reporter jest do państwa dyspozycji:

Karolina Górecka
tel. 502 710 082
skibniewska@radiopodlasie.pl

Komentarze

  • naganiacz
    2021-10-14 00:31:42

    arrow

    trzeba było pięćdziesiąt lat temu to pytanie zadać. O kruszewskich to z czterdzieści lat temu usłyszałem i nic więcej

Odśwież obrazek.

Publikowane komentarze sa prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Portal nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Redakcja zastrzega sobie prawo do usuwania komentarzy obraźliwych lub zawierających wulgaryzmy.


 

REKLAMA
foto

OLEJ Z ROKITNIKA – WŁAŚCIWOŚCI PROZDROWOTNE
2022-09-27 14:44:58 Kategoria:

Olej z rokitnika, pozyskany z procesu tłoczenia nasion oraz miąższu owocowego wspomnianej rośliny, jest niezwykle bogatym w prozdrowotne składniki produktem. Stosuje się...

więcej »
foto

O czym warto pamiętać przy zmianie pracy na nową?
2022-09-23 16:23:52 Kategoria:

Zmiana pracy do przełomowa chwila, do której warto się przygotować. Dzięki odpowiedniemu przygotowaniu znalezienie nowego stanowiska nie będzie problematyczne, przez co...

więcej »
foto

Trwa rejestracja na VI Festiwal Katolickiej Nauki...
2022-09-23 11:15:39 Kategoria:

Trwa rejestracja na Festiwal Katolickiej Nauki Społecznej, jedno z najważniejszych wydarzeń społecznych w Polsce. Tegoroczna VI edycja odbędzie się już 27-28 września w...

więcej »
foto

Co to znaczy kurtka softshell?
2022-09-22 08:53:28 Kategoria:

Kurtka softshellowa to rodzaj kurtki, która chroni przed wiatrem i deszczem, ale pozwala również na noszenie pod nią innych rodzajów odzieży wierzchniej. Główną cechą...

więcej »
foto

Akcja, relaks, edukacja w Magicznych Ogrodach
2022-07-21 10:41:00 Kategoria:

Pod tymi trzema tytułowymi słowami kryją się najważniejsze rzeczy, którymi Magiczne Ogrody dzielą się ze swymi gośćmi.

więcej »
- 101,7fm / 106,0 fm - ONAIR


Zapraszamy na audycje:

foto

Katolickie Radio Podlasie ma 30 lat
2022-07-08 18:24:00 Kategoria:

Największa rozgłośnia w środkowej części wschodniej Polski - Katolickie Radio Podlasie z Siedlec - obchodzi 9 lipca 30 - lecie nadawania swojego programu. Sygnał...

więcej »


Węgrów

w lewoWrzesień 2022w prawo
Pon Wt Śr Czw Pią So Nd
1 2

WĘGRÓW, 02.09

Koncert zespołu Sierra Mante

więcej »
3

WĘGRÓW, 03.09 16:00

The Clown Circus Show w Węgrowie

więcej »
4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17

WĘGRÓW, 17.09

Europejskie Dni Dziedzictwa w Liwie

więcej »
18
19 20 21 22

WĘGRÓW, 22.09

Obchody 80. Rocznicy Zagłady Węgrowskich Żydów

więcej »
23 24 25
26 27 28 29 30
foto

The Best of Voci Cantati
2021-12-28 07:31:19 Kategoria: Kultura

W 2021 roku Voci Cantati obchodzi swój jubileusz. To już 10 urodziny! 10 lat na scenie to spory bagaż dorobku i osiągnięć, a także liczne projekty muzyczne.

więcej »

Kondolencje

Najnowsze Informacje