Upamiętnili Powstańców Styczniowych i uporządkowali miejsce pamięci

W miejscu stracenia Powstańców Styczniowych w lesie mroczkowskim, między Domanicami a Śmiarami, została odprawiona Msza święta. Spotkanie było także okazją do poświęcenia nowej kapliczki i repliki krzyża Powstania Styczniowego oraz podziękowania osobom zaangażowanym w uporządkowanie tego miejsca pamięci.

W niedzielę, 13 września, o godz. 15 mieszkańcy i zaproszeni goście spotkali się w lesie mroczkowskim, by wspólnie modlić się w miejscu związanym z tragicznymi wydarzeniami Powstania Styczniowego.

Przed rozpoczęciem Eucharystii poseł Krzysztof Tchórzewski wyczytał osoby, które przyczyniły się do wybudowania nowej kapliczki oraz uporządkowania terenu wokół miejsca pamięci. Następnie głos zabrała Elżbieta Kozłowska, cioteczna wnuczka ks. Czarkowskiego z Węgrowa. Oto tekst jej przemówienia:

„Nazywam się Elżbieta Kozłowska i jestem wnuczką Sabiny i Edmunda Orzechowskich, cioteczną wnuczką jej brata dawnego proboszcza Domanic Księdza Kazimierza Czarkowskiego i Księdza Ignacego Kłopotowskiego.

Miejsce wspomnień o poległych Uczestnikach Powstania Styczniowego pozostaje w pamięci mieszkańców trzech sąsiadujących gmin. Wspólnie podjęliśmy decyzję o modernizacji tego miejsca i razem wykonaliśmy pracę. Szczególnie chcielibyśmy podziękować fundatorom Panu Julianowi Jastrzębskiemu, który podarował statuę Matki Boskiej, Gminom Łuków, Wiśniew i Domanice, które kupiły artykuły potrzebne do budowy.

Jednak to, co najcenniejsze, ponad czterometrowy, modrzewiowy krzyż podarował Pan Zbigniew Wysokiński. Ten krzyż jest repliką, według tradycji przekazywanej przez wielu mieszkańców, krzyża wykonanego przez Powstańca, Pana Józefa Borkowskiego. Krzyża stojącego we wsi Mroczki, na rozstajach dróg wiodących do lasów dających schronienie powstańcom, później żołnierzom AK. Z tych wsi patriotycznych wsi wielu brało udział w Powstaniu o czym dzisiaj świadczą ich wnuki i prawnuki. Ustawiliśmy go przed wejściem do kapliczki, na wzór słynnej rzeźby „Sursum corda” – „w górę serca”. Pan Kazimierz Jastrzębski mieszkaniec Kolonii Śmiary, wykonał prace ciesielskie, pięknie ułożył polne kamienie obudowujące ołtarz, a nawet znalazł i zeszlifował głaz na którym odtąd, w tej polowej kapliczce, będą odprawiane Msze Święte. Pan Antoni Dąbrowski z pomocą Panów Kazimierza Jastrzębskiego i Zbigniewa Wysokińskiego z rodziną uporządkowali teren i zamocowali ławki. W pracach pomagali im Panowie Kazimierz Krasusuki i Adam Wysokiński - sołtys wsi Mroczki, a ze Śmiar Panowie Szymon Jastrzębski, Adam Goś i Karol Jastrzębski. Tablice informacyjne, które dzięki pomocy Nadleśnictwa będą tu ustawione wzmocnią walor edukacyjny.

Chociaż w czasach PRL wycięto dąb, na którym sołdaci wykonali egzekucję, to śp. Kazimierz Jastrzębski, mieszkaniec wsi Mroczki, zorganizował mieszkańców, by w dalszym ciągu gromadzili się oddając cześć zamordowanym i wszystkim Powstańcom Powstania Styczniowego, w tym Księdzu Stanisławowi Brzósce. Teraz czynimy to przy innym dębie, rosnącym blisko wyciętego. Pan Antoni Dąbrowski z grupą mieszkańców podjęli starania w Gminie Łuków o objęcie dębu ochroną prawną jako czczonej przez mieszkańców pamiątki historycznych wydarzeń nazywając drzewo „Dębem Straceń”. Za zgodą Ks. Biskupa Panowie, Poseł Krzysztof Tchórzewski i wieloletni Wójt Gminy Wiśniew Krzysztof Kryszczuk, przed około 10 laty, zapoczątkowali odprawianie w tym miejscu Mszy Polowych. Zamierzamy złożyć wniosek do Narodowego Instytutu Dziedzictwa, po którego pozytywnej rekomendacji, decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego następuje wpis na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego naszej tradycji czczenia Powstańców Powstania Styczniowego. Zachęcamy Państwa do poparcia tej inicjatywy przez wpisanie się na Listę osób popierających. Lista będzie udostępniona za około 2 miesiące, od dnia11 listopada, Narodowego Święta Niepodległości.

Dzisiaj, na Świętym Krzyżu, odbywa się Pielgrzymka Bohaterów upamiętniająca 165. rocznicę wielkiej manifestacji z 1861 roku, która poprzedziła powstanie styczniowe. Podjęliśmy starania, ażeby na kolejną, styczniową uroczystość religijno-patriotyczną przy naszej kapliczce przyjechali do nas rekonstruktorzy zrzeszeni w Stowarzyszeniu.

Szczęść Boże wszystkim.”

Uroczystość rozpoczęła się od poświęcenia repliki krzyża Powstania Styczniowego oraz figury Matki Boskiej. Mszę świętą sprawował ks. Tomasz Czarnocki, proboszcz parafii w Domanicach. Spowiedź uczestnikom uroczystości zapewniał ks. Jarosław Fałdowski, proboszcz parafii w Śmiarach.

W wydarzeniu uczestniczyły poczty sztandarowe oraz uczniowie i nauczyciele ze szkół w Śmiarach, Domanicach i Olszycu. Obecni byli również wójtowie Wiśniewa, Domanic i Łukowa, przedstawiciele Nadleśnictwa oraz druhowie Ochotniczych Straży Pożarnych.





Po Mszy św. uczestnicy złożyli wieniec i zapalili znicze przy tablicy upamiętniającej ks. Stanisława Brzóskę, który w czasie Powstania Styczniowego walczył z wojskami carskimi.

Na zakończenie odbyła się wspólna agapa przygotowana przez Koło Gospodyń Wiejskich.

W ostatnim czasie miejsce zostało uporządkowane i zagospodarowane. Wokół kapliczki pojawiły się nowe ławki, dzięki czemu teren stał się bardziej dostępny dla osób, które chcą zatrzymać się tutaj na chwilę modlitwy i refleksji.

To miejsce przypomina o historii i bohaterach, którzy przed ponad 160 laty walczyli o wolność Ojczyzny. Niedzielna uroczystość była nie tylko modlitwą za poległych, ale także wyrazem troski o zachowanie pamięci o nich dla kolejnych pokoleń.



fot. Piotr Grabowski
info: Piotr Grabowski
redakcja tekstu: Hanna Olszewska