Światowy Dzień Gruźlicy

We wtorek, 24 marca będziemy obchodzić Światowy Dzień Gruźlicy. Tego dnia – 144 lata temu – Robert Koch poinformował świat nauki o wyizolowaniu prątka gruźlicy.

Gruźlica często kojarzy nam się z przeszłością, jednak z danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) wynika, że w 2024 r. z jej powodu zmarło na świecie 1,23 mln osób. Gruźlica pozostaje najczęstszą przyczyną zgonów spowodowanych pojedynczym czynnikiem zakaźnym i jedną z 10 najczęstszych przyczyn zgonów w ogóle. Szacuje się, że w 2024 r. na świecie na gruźlicę zachorowało 10,7 mln osób.

Jak dochodzi do zakażenia?
Gruźlica jest chorobą bakteryjną wywoływaną przez prątki gruźlicy –Mycobacterium tuberculosis. Przenoszona jest głównie drogą kropelkową. Znacznie rzadziej do zakażenia dochodzi drogą pokarmową (np. przez spożycie skażonych produktów mlecznych)lub poprzez bezpośredni kontakt z uszkodzoną skórą lub błonami śluzowymi. Najczęstszym źródłem zakażenia są osoby chore na gruźlicę, w fazie prątkowania. Innym źródłem są chore zwierzęta, które wydalają prątki.

Sytuacja na Mazowszu
Dane z województwa mazowieckiego wskazują na stopniowy spadek liczby pacjentów wymagających leczenia. – W 2023 roku z ochrony zdrowia korzystało ponad 2,6 tys. pacjentów z rozpoznaną gruźlicą – mówi Łukasz Jarocki, rzecznik prasowy Mazowieckiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ. – W 2024 r. takich przypadków było bez mała 2 tys., a w ubiegłym roku wyniosła 1,4 tys. – dodaje Jarocki.

Objawy gruźlicy
Tylko niewielki odsetek osób zakażonych Mycobacterium tuberculosis zachoruje na gruźlicę i rozwinie objawy. Te ostatnie mogą być przez wiele miesięcy łagodne, dlatego łatwo jest zarażać innych, nie zdając sobie z tego sprawy. Objawy zależą od tego, która część ciała dotknięta jest chorobą. Chociaż gruźlica najczęściej atakuje płuca, może również zająć inne narządy, takie jak nerki, kręgosłup czy mózg.

Typowe objawy gruźlicy to:
• przedłużający się kaszel (czasami z krwią);
• ból w klatce piersiowej;
• utrata masy ciała oraz ogólne osłabienie i zmęczenie;
• gorączka i nocne poty.

Prewencja zakażeń
Postępuj zgodnie z poniższymi wytycznymi WHO:
• Zwróć się o pomoc lekarską, jeśli masz objawy takie jak przedłużający się kaszel, gorączka i niewyjaśniona utrata masy ciała. Wczesne rozpoczęcie terapii może powstrzymać rozprzestrzenianie się choroby i zwiększyć szanse na wyzdrowienie.
• Zrób badanie przesiewowe w kierunku gruźlicy, jeśli jesteś w grupie zwiększonego ryzyka, na przykład jeśli jesteś nosicielem HIV lub masz kontakt z osobami chorymi w domu lub miejscu pracy.
• Leczenie profilaktyczne gruźlicy zapobiega przekształceniu się zakażenia w chorobę. Jeśli zalecono taką kurację, ukończ ją.
• Jeśli chorujesz na gruźlicę, przestrzegaj zasad higieny podczas kaszlu.Unikaj kontaktu z innymi osobami i noś maseczkę, zakrywaj usta i nos podczas kaszlu lub kichania oraz prawidłowo wyrzucaj plwocinę i zużyte chusteczki.

W podstawowej opiece zdrowotnej (POZ) prowadzony jest Program profilaktyki gruźlicy: https://pacjent.gov.pl/program-profilaktyczny/program-profilaktyki-gruzlicy

informacja: Zespół Komunikacji Społecznej i Promocji Mazowieckiego OW NFZ
zdjęcie: gov.pl