Milanów: Historie, które budują mosty

Wspomnienia świadków historii, poruszające świadectwa wojennych losów, opowieści o dziedzictwie regionu i refleksja nad znaczeniem pamięci, tak wyglądało spotkanie zorganizowane w zabytkowym dworze w Milanowie z okazji 35. rocznicy podpisania polsko-niemieckiego Traktatu o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy. Wydarzenie stało się nie tylko okazją do dialogu o przeszłości, ale również do budowania relacji opartych na wzajemnym szacunku, zrozumieniu i odpowiedzialności za wspólną przyszłość.

Spotkanie pod hasłem „Historie, które chcą być opowiedziane… i mosty zbudowane” odbyło się w sobotę, 4 lipca, w ramach projektu realizowanego przez Sprach Café Polnisch w Berlinie oraz Caritas Diecezji Siedleckiej. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele władz samorządowych, pracownicy Caritas, potomkowie rodu Czetwertyńskich, mieszkańcy Milanowa, nauczyciele oraz absolwenci dawnego Liceum Ogólnokształcącego im. Marii Konopnickiej, które przez lata funkcjonowało w pałacu, a także goście z Berlina i Lublina zaangażowani w realizację projektu. Rolę moderatorów pełnili dyrektor Caritas Diecezji Siedleckiej ks. Paweł Zazuniak oraz dr Bożena Stępnik-Świątek, która przybliżyła historię dworu w Milanowie i jego wyjątkowe znaczenie dla dziedzictwa kulturowego regionu. Jej wystąpienie pokazało, że historia tego miejsca jest nierozerwalnie związana z losami ludzi, którzy przez pokolenia tworzyli jego tożsamość.



Jednym z najbardziej poruszających momentów spotkania było świadectwo por. w st. spocz. Janusza Malewicza. Jako dziecko przeżył II wojnę światową, a wspomnienia tamtych wydarzeń do dziś pozostają żywe. Opowiadając o doświadczeniach swojej rodziny, ukazał dramat wojny z perspektywy małego dziecka, przypominając, jak głębokie piętno pozostawiają konflikty zbrojne na kolejnych pokoleniach.



Historyczny kontekst wydarzeń przedstawiła również dr Joanna Kowalik-Bylicka, kierownik Archiwum Państwowego w Lublinie Oddział w Radzyniu Podlaskim. W swojej prelekcji zaprezentowała codzienne życie mieszkańców dawnego powiatu radzyńskiego w okresie II wojny światowej w świetle zachowanych źródeł archiwalnych, ukazując, jak wielką wartość mają dokumenty i relacje pozwalające odtworzyć historię lokalnych społeczności.

Szczególnym elementem programu była prezentacja książki „Magnolia. Wspomnienia z Milanowa”, której autorką jest Agata Koch, współorganizatorka wydarzenia. Z kolei przedstawiciele Stowarzyszenia Brama Grodzka w Lublinie zaprezentowali projekty „Ziemiaństwo na Lubelszczyźnie” oraz „Historia mówiona”, podkreślając znaczenie zachowywania indywidualnych wspomnień jako części wspólnego dziedzictwa narodowego. Spotkaniu towarzyszyły także występy artystyczne. Przed publicznością zaprezentowały się utalentowane mieszkanki gminy Milanów, stypendystki Zarządu Powiatu w Parczewie oraz Marszałka Województwa Lubelskiego: Maja Semeniuk, Julia Sawczuk, Hanna Parulska i Pola Zawisza. Finałem wydarzenia był koncert Kapeli Ludowej „Czeremcha” z Milanowa, który podkreślił lokalny charakter spotkania i bogactwo regionalnych tradycji.

Dyrektor Caritas Diecezji Siedleckiej podkreślał, że celem wydarzenia było nie tylko przypomnienie historii regionu, ale przede wszystkim pokazanie, jak wielki wpływ przeszłość wywiera na ludzkie losy i współczesną tożsamość. Spotkanie stworzyło przestrzeń do rozmowy między pokoleniami oraz między przedstawicielami różnych narodów, udowadniając, że pamięć może być fundamentem porozumienia i wzajemnego zaufania, bez oceniania.



Dla Caritas Diecezji Siedleckiej przedsięwzięcie to wpisuje się w znacznie szerszą misję. W działaniach Kościoła katolickiego zawsze w centrum stoi człowiek jego godność, historia i rozwój. Takie spotkania, które łączą ludzi ponad podziałami, mają ogromną wartość. Są nie tylko cenną lekcją historii, ale również lekcją człowieczeństwa, szczególnie potrzebną w czasach naznaczonych niepewnością i konfliktami. Plany Caritas związane z utworzeniem w Milanowie Domu Pracy Twórczej wyrastają właśnie z tej idei. Organizacja chce budować przyszłość tego miejsca w oparciu o tradycje, wartości i społeczne zaangażowanie dawnych właścicieli dworu. Celem jest stworzenie przestrzeni służącej ludziom, ich rozwojowi, edukacji i twórczej aktywności, a jednocześnie miejsca, które będzie przypominało o historii, korzeniach oraz dziedzictwie pozostawionym przez Czetwertyńskich kolejnym pokoleniom.



Zdj. EzG, Paweł Gołacki